پارسوماش خبر ؛ گروه سیاست – هادی رضایی: سخنان اخیر سردار علی فدوی، جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، درباره جنگ ۱۲ روزه، که با حمله رژیم صهیونیستی در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد، پرسش‌هایی عمیق در ذهن ایجاد می‌کند: چگونه یک ملت می‌تواند از بروز اشتباه محاسباتی در دشمن جلوگیری کند؟ سردار فدوی با اشاره به اینکه «این بار همه جبهه کفر با تمام توان پای کار آمده بود» و دشمنان از سال‌ها قبل، از ماجرای لبنان تا ترور سردار قاسم سلیمانی، برای تقابل با ایران برنامه‌ریزی کرده بودند، تأکید کرد که دشمنان «بر اساس محاسبات عقلانی خود نباید وارد چنین تقابلی می‌شدند»، اما به دلیل «برداشت‌های غلط» به جنگ و اقدامات خصمانه روی آوردند. این اظهارات، ضرورت بازنگری در راهبردهای بازدارندگی را برجسته می‌سازد. جلوگیری از اشتباه محاسباتی دشمن نه تنها از منظر نظامی، بلکه در ابعاد سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و حتی سایبری، نیازمند هوشیاری و هماهنگی ملی است. در ادامه با بررسی دو نمونه تاریخی برجسته جنگ تحمیلی ایران-عراق (۱۳۵۹-۱۳۶۷) و جنگ ۱۲ روزه اخیر رژیم صهیونیستی علیه ایران به تحلیل پیامدها و راهکارهای پیشگیری از چنین اشتباهاتی می‌پردازد، با تأکید بر اینکه حتی پیروزی در برابر دشمن، هزینه‌های به ملت تحمیل می‌کند.

اهمیت پیشگیری از اشتباه محاسباتی

در سیاست و امنیت بین‌المللی، اشتباه محاسباتی زمانی رخ می‌دهد که دشمن، بر اساس ارزیابی نادرست از توان، اراده یا انسجام یک کشور، دست به اقداماتی می‌زند که به درگیری‌های پرهزینه منجر می‌شود. این اشتباهات اغلب ریشه در تحلیل‌های ناقص اطلاعاتی، تبلیغات مغرضانه یا غرور استراتژیک دارند. تاریخ خاورمیانه پر است از نمونه‌هایی که دشمنان، به دلیل تصور ضعف طرف مقابل یا برتری خود، وارد جنگ‌هایی شدند که نه تنها به شکست آنها انجامید، بلکه منطقه را با بحران‌های طولانی‌مدت مواجه کرد. برای ایران، این اشتباهات دشمنان همواره با مقاومت ملی پاسخ داده شده، اما هزینه‌های انسانی، اقتصادی و اجتماعی آن، از جمله شهادت جوانان و تخریب زیرساخت‌ها، ضرورت پیشگیری را دوچندان می‌کند. راهکارهای پیشگیری شامل تقویت بازدارندگی نظامی، دیپلماسی هوشمند، انسجام ملی و نمایش قدرت نرم وسخت در عرصه جهانی است.

۱. اشتباه محاسباتی صدام حسین در جنگ تحمیلی علیه ایران (۱۳۵۹-۱۳۶۷)

جنگ تحمیلی، که در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ با تهاجم رژیم بعثی عراق به خاک ایران آغاز شد، نمونه‌ای کلاسیک از اشتباه محاسباتی دشمن است. صدام حسین، رئیس‌جمهور وقت عراق، پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷، ایران را در شرایط ضعف سیاسی و نظامی ارزیابی کرد. او تصور می‌کرد که تغییرات در ساختار ارتش، ناآرامی‌های داخلی و تحریم‌های بین‌المللی، ایران را به هدفی آسان برای اشغال تبدیل کرده است.

صدام در گفتگویی با مشاورانش ادعا کرد که می‌تواند ظرف یک هفته تهران را فتح کند. این ارزیابی نادرست بر اساس عوامل زیر شکل گرفت:

تصور ضعف ایران: انقلاب اسلامی منجر به بازسازی ساختار ارتش و خروج مستشاران خارجی شده بود. صدام این تغییرات را نشانه فروپاشی نظامی تلقی کرد.

حمایت‌های بین‌المللی: عراق از حمایت گسترده کشورهای غربی، شوروی و برخی کشورهای عربی برخوردار بود، که صدام آن را تضمینی برای پیروزی سریع می‌دانست.

جاه‌طلبی ارضی و ایدئولوژیک: صدام به دنبال الحاق خوزستان، کنترل آبراه اروندرود و تضعیف انقلاب اسلامی به عنوان تهدیدی برای رژیم بعثی بود.

اما مقاومت بی‌سابقه ملت ایران، همراهی نیروهای مسلح و بسیج مردمی، معادلات صدام را بر هم زد. جنگ هشت‌ساله شد و رژیم بعثی نه تنها به اهداف خود نرسید، بلکه در نهایت فروپاشید. با این حال این جنگ برای ایران، هزینه‌های در پی داشت.

صدام بعدها این تهاجم را «بزرگ‌ترین اشتباه تاریخی» خود خواند، اما این اعتراف نتوانست خسارات وارده به ایران را جبران کند. این جنگ نشان داد که اشتباه محاسباتی دشمن، حتی اگر با شکست او همراه باشد، می‌تواند نسلی را تحت تأثیر قرار دهد.

۲. اشتباه محاسباتی دشمن در جنگ ۱۲ روزه

جنگ ۱۲ روزه، که از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ با تهاجم رژیم صهیونیستی به ایران آغاز شد، نمونه‌ای معاصر از اشتباه محاسباتی دشمن است. این درگیری، که به «جنگ ایران و اسرائیل» معروف شد، با حملات ترکیبی موشکی، هوایی و سایبری علیه تأسیسات نظامی و غیرنظامی ایران کلید خورد. سردار فدوی تأکید کرد که دشمنان، با برنامه‌ریزی از سال‌ها قبل و با تکیه بر ترور سردار سلیمانی در سال ۱۳۹۸، تصور می‌کردند می‌توانند ایران را تضعیف کنند.

عوامل کلیدی این اشتباه محاسباتی عبارت بودند از:

ارزیابی نادرست از توان دفاعی ایران: دشمن تصور می‌کرد سامانه‌های پدافندی و پاسخ نظامی ایران در برابر حملات پیشرفته آسیب‌پذیر است. اما واکنش سریع نیروهای مسلح، به‌ویژه موشک‌های نقطه‌زن ایران، این محاسبه را باطل کرد.

اعتماد به حمایت‌های خارجی: رژیم صهیونیستی با چراغ سبز آمریکا و حمایت لجستیکی برخی کشورهای غربی، گمان می‌کرد می‌تواند ایران را در انزوا قرار دهد.

تأثیر رویدادهای پیشین: ترور سردار سلیمانی و دیگر اقدامات خصمانه، دشمن را به این باور رساند که ایران از نظر اطلاعاتی و نظامی ضعیف شده است.

این جنگ با آتش‌بس در ۴ تیر ۱۴۰۴ پایان یافت و ایران نه تنها خاک خود را حفظ کرد، بلکه معادله دشمن را در هم شکست. با این حال، هزینه‌های مانند شهادت تعدادی از فرماندهان ، دانشمندان و مردم عادی و تخریب زیر ساخت ها را در پی داشت. اگر چه به اعتراف رسانه های غربی ضربات ایران بر پیکر رژیم صهیونی نیز بسیار کاری بوده و اسیب های فروانی برای این رژیم کودک کش در پی داشت.

کارشناسان تأکید دارند که «هیچ دیپلماسی نمی‌توانست مانع این جنگ شود»، اما توان دفاعی ایران مسیر آن را تغییر داد. این جنگ نشان داد که اشتباه محاسباتی دشمن می‌تواند به بیداری جهانی علیه تجاوزات منجر شود، اما هزینه‌های برای ایران در پی داشت.

راهکارهای پیشگیری از اشتباه محاسباتی دشمن

برای جلوگیری از تکرار چنین سناریوهایی، ایران باید ترکیبی از راهبردهای زیر را به کار گیرد:

تقویت بازدارندگی نظامی: ارتقای توان موشکی، پدافند هوایی و فناوری‌های سایبری برای نمایش قدرت دفاعی.

دیپلماسی فعال و هوشمند: تقویت روابط با کشورهای منطقه و جهان برای کاهش انزوا و خنثی‌سازی تبلیغات دشمن.

نمایش انسجام ملی: وحدت داخلی و مشارکت مردمی در برابر تهدیدات، پیامی قوی به دشمنان ارسال می‌کند.

قدرت نرم فرهنگی: استفاده از رسانه‌ها و دیپلماسی عمومی برای اصلاح تصویر ایران در جهان و جلوگیری از تحلیل‌های نادرست دشمن.

تقویت توان اطلاعاتی: شناسایی و خنثی‌سازی برنامه‌ریزی‌های دشمن پیش از اقدام، همان‌طور که در جنگ ۱۲ روزه مؤثر بود.

نتیجه‌گیری: درس‌هایی برای آینده

اشتباهات محاسباتی دشمنان در تاریخ ایران، از جنگ تحمیلی تا جنگ ۱۲ روزه، نشان‌دهنده قدرت و اراده ملت ایران در برابر تجاوزات است. با این حال، این پیروزی‌ها با شهادت تعدادی از هموطنانمان به دست آمده‌اند. همان‌طور که سردار فدوی تأکید کرده، ایران هرگز آغازگر جنگ نبوده، اما در برابر تهدیدات تسلیم نمی‌شود. برای پیشگیری از جنگ‌های آینده، باید با تقویت بازدارندگی، دیپلماسی هوشمند و وحدت ملی، اجازه نداد دشمنان بر اساس برداشت‌های غلط دست به ماجراجویی بزنند. تاریخ ایران گواه آن است که این ملت از هر چالش قوی‌تر بیرون می‌آید، اما اولویت باید بر صلح پایدار و پیشرفت نسل‌های آینده باشد تا هزینه‌های غیرضروری تحمیل نشود.

نوشته اشتباهات محاسباتی دشمنان، از جنگ تحمیلی ۸ ساله تا نبرد ۱۲روزه اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش پارسوماش خبر ، امیر سرلشکر سیدعبدالرحیم موسوی رئیس ستادکل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با حضور در منازل شهدای جنگ تحمیلی ۱۲ روزه با خانواده سرداران شهید سپهبد «محمد باقری»، سپهبد «غلامعلی رشید»، سپهبد «حسین سلامی»، سپهبد «علی شادمانی»، سرلشکر «امیرعلی حاجی‌زاده»، سرلشکر «محمود باقری»، سرلشکر «مهدی ربانی»، سرلشکر «غلامرضا محرابی»، سرتیپ «علیرضا لطفی» و سرهنگ «علیرضا بوستان‌افروز» دیدار کرد.

شهید باقری نقش بسیار برجسته‌ای در حل مسائل کشور و منطقه داشت

سرلشکر موسوی در دیدار با خانواده سردار سپهبد شهید محمد باقری رئیس فقید ستادکل نیروهای مسلح اظهار داشت: در حدود ۱۰ سال حضور سردار سپهبد شهید محمد باقری در رأس ستادکل نیروهای مسلح شاهد تحولات و پیشرفت‌های زیادی بودیم که با درایت، هوشمندی، علم و تبعیت این شهید بزرگوار از فرمانده معظم کل قوا این تغییرات صورت گرفت.

رئیس ستادکل نیروهای مسلح افزود: ایشان تنها منحصر به نیروهای مسلح نبود و در جلسات با مقامات کشوری به‌ویژه در سال‌های اخیر نقش بسیار برجسته‌ای در حل مسائل کشور و منطقه داشت.

وی با بیان اینکه “سپهبد شهید محمد باقری برای ما نه‌تنها فرمانده و راهنما بلکه یک رفیق و دوست به‌تمام معنا بود.”، تصریح کرد: فقدان ایشان به‌عنوان رئیس ستادکل نیروهای مسلح و عضو شورای‌عالی امنیت ملی به‌سختی قابل جبران است؛ لذا آن چیزی که بیشتر ما آزار می‌دهد، این است که یک رفیق و دوست بسیار عزیز را از دست دادیم؛ البته برای این عزیزان که قریب به ۵۰ سال برای دفاع از اسلام و انقلاب و میهن سر از پا نشناختند و جهاد کردند، پایانی غیر از «شهادت» شایسته نبود.

قدرت تفکر، اندیشه و سخنوری سردار رشید بسیار قوی و غنی بود

سرلشکر موسوی همچنین در دیدار با خانواده سردار سپهبد شهید غلامعلی رشید فرمانده فقید قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا (ص) گفت: ما با وجود اینکه خیلی با سردار رشید محشور بودیم، ولی خیلی از زوایای زندگی و ویژگی‌های اخلاقی شهید را به‌خوبی درک نکردیم و شاید خواست خداوند مبنی بر زنده ماندن همسر گرامی ایشان در این حادثه این بوده باشد که صفات و ویژگی‌های شهید توسط همسرشان بیان شود و چراغ راه آیندگان باشد.

وی ابراز کرد: قدرت تفکر، اندیشه و سخنوری سردار رشید به‌حدی قوی و غنی بود که زمانی که در جمعی سخنرانی می‌کرد، قادر بود تا چندین ساعت، بدون ذره‌ای خستگی به ارائه موضوعات بپردازد و مستمعین نیز مجذوب گفته‌های ایشان می‌شدند.

شهید سلامی به دشمنان گفته بود؛ “با همین نسل جدید (نسلZ) به جنگ شما خواهیم آمد”

رئیس ستادکل نیروهای مسلح در دیدار با خانواده سردار سپهبد شهید حسین سلامی فرمانده‌کل فقید سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز اظهار داشت: بنده از زمانی که ایشان جانشین سپاه بود و من جانشین ارتش بودم افتخار آشنایی با شهید سلامی را داشتم، و سپس در ادامه، در فرماندهی‌کل سپاه و ارتش که باز با هم بودیم، ارتباط خیلی نزدیک و قلبی داشتیم و در جلساتی که در خدمتشان بودم، آن‌چه در روحیات و سکنات ایشان کاملاً ملموس و نمایان بود، روحیه شهادت‌طلبی و تلاش و کار جهادی برای رضای خدا بود.

سرلشکر موسوی ادامه داد: ما امروز اثر کار این شهیدان را در اشتیاق نسل جدید به آرمان‌های انقلاب و نظام اسلامی و کشور به‌وضوح می‌بینیم، نسلی که شهید سلامی عزیز در خصوص آنها به دشمنان این مرز و بوم گفته بود؛ “ما با همین نسل جدید (نسلZ) به جنگ شما خواهیم آمد”.

وی خاطرنشان کرد: در رابطه با مباحث سرمایه اجتماعی در آخرین موردی که بنده در یک نظرسنجی ملاحظه کردم، سرمایه اجتماعی نیروهای مسلح به‌طور چشمگیری افزایش یافته بود که این امر به‌برکت خون این شهیدان از جمله شهید سلامی عزیز است.

سپهبد شهید شادمانی واقعاً گمنام بود

رئیس ستادکل نیروهای مسلح در دیدار با خانواده سردار سپهبد شهید علی شادمانی فرمانده فقید قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا (ص) هم گفت: شهید شادمانی واقعاً گمنام بود و تا زمان شهادت چندان برای جامعه شناخته‌شده نبود؛ امثال این شهید بزرگوار را شاید کم نداشته باشیم.

وی اضافه کرد: ان‌شاءالله اگر در فردای محشر، بتوانیم جایگاه این بزرگمردان را درک کنیم.

امیر سید عبدالرحیم موسوی, خانواده شهدا, حمله اسرائیل به ایران,

آنچه ما را در جنگ ۱۲ روزه پیروز کرد حاصل زحمات شهید حاجی‌زاده بود

رئیس ستادکل نیروهای مسلح در دیدار با خانواده سردار سرلشکر شهید امیرعلی حاجی‌زاده فرمانده فقید نیروی هوافضای سپاه نیز با اعلام اینکه “سلام و مراتب دعای فرمانده معظم کل قوا را خدمتتان ابلاغ می‌کنم.”، اظهار داشت: حضرت آقا فرمودند؛ “همان روزهای اول جنگ، شما به‌نمایندگی از طرف من بروید به شهدا سر بزنید و سلامم را برسانید، تسلیت بگویید و اطلاع دهید که من برای اینها دعا می‌کنم”.

سرلشکر موسوی اضافه کرد: ما که بازمانده این شهدا هستیم به‌دلایل متعدد به اینها مدیونیم؛ این شهیدان عمر و همه سرمایه زندگی خود را وقف اهداف عالی، ایمان، آرمان‌های مقدس انقلاب، میهن اسلامی و مردم کردند.

وی تصریح کرد: من شاهد بودم که شهدایی مانند سرلشکر شهید حاجی‌زاده نه شب را از روز جدا کرده بودند، نه تعطیلی را می‌شناختند، بلکه دائم دنبال این بودند که قدرت کشور را افزایش دهند تا کشور بتواند از عزت و اقتدار خودش و بزرگی این ملت هنگام ضرورت، دفاع کند.

سرلشکر موسوی افزود: آنچه ما در آن ۱۲ روز دیدیم که منجر به پیروزی بزرگ کشور ما مقابل آمریکا و رژیم صهیونیستی شد، حاصل زحمات این عزیزان بود که چندین دهه شبانه‌روز کار کرده بودند و سرانجام مزد خود را با شهادت گرفتند.

شبی که شهادت سردار حاجی‌زاده رخ داد، با خودم گفتم؛ “سردار باقری هستند و در هوافضا مشکلی نداریم”

رئیس ستادکل نیروهای مسلح همچنین در دیدار با خانواده سرلشکر شهید محمود باقری فرمانده فقید موشکی نیروی هوافضای سپاه اظهار داشت: بنده شهید باقری را از سال ۹۵ که در یکی از برنامه‌های بازدید با ایشان آشنا شدم، خیلی دوست داشتم؛ آن روزی هم که مفتخر به درجه سرتیپی توسط فرمانده معظم کل قوا شد، من هم حضور داشتم.

سرلشکر موسوی یادآور شد: آن شبی که شهادت سردار حاجی‌زاده رخ داد، من با خودم گفتم؛ “سردار باقری هستند و در نیروی هوافضا مشکلی نداریم.”؛ ولی بعد از شنیدن خبر شهادت ایشان واقعاً متأثر شدیم؛ البته پایانی غیر از شهادت هم برای ایشان به‌دور از انصاف بود.

وی عنوان کرد: خیلی از اقدامات این شهید بزرگ را هنوز نمی‌توان اعلام کرد و شاید چندین سال بعد که شرایط فراهم شود، بتوان آن اقدامات را بازگو کرد.

پایانی بهتر و شایسته‌تر از شهادت برای شهید ربانی متصور نبودیم

سرلشکر موسوی همچنین در دیدار با خانواده سرلشکر شهید مهدی ربانی معاون فقید عملیات ستادکل نیروهای مسلح عنوان کرد: از ویژگی‌های بارز شهید ربانی اخلاق نیکو و خوش‌رو بودن آن عزیز بود؛ ایشان اهتمام جدی به برپایی مجالس اهل‌بیت علیهم‌السّلام در منزلشان داشت و ما پایانی بهتر و شایسته‌تر از شهادت برای ایشان متصور نبودیم.

شهید محرابی تمام عمر خود را در گمنامی سپری کرد

رئیس ستادکل نیروهای مسلح در دیدار با خانواده سرلشکر شهید غلامرضا محرابی معاون فقید اطلاعات و امنیت ستادکل نیروهای مسلح اظهار داشت: شهید محرابی تمام عمر خودش را در گمنامی و دور از دید همگان در راه خدا، اسلام و انقلاب اسلامی سپری کرد.

سرلشکر موسوی گفت: به‌دلیل مشغله فراوان کاری شهید محرابی، خانواده این شهید عزیز هم خیلی فرصت دیدار و بهره‌مندی از حضورشان در منزل را نداشتند لذا خلعتی به‌جز شهادت در راه حق زیبنده ایشان نبود.

تحمل فقدان سرهنگ شهید بوستان‌افروز برای ما که همکار ایشان بودیم خیلی سخت است

سرلشکر موسوی در دیدار با خانواده سرهنگ شهید علیرضا بوستان‌افروز از فرماندهان فقید نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز گفت: تحمل مصیبت این شهیدان برای ما که همکار ایشان بودیم، خیلی سخت است؛ لذا برای خانواده، این مصیبت بسیار سنگین‌تر و جانکاه است که امیدواریم خداوند به شما صبر و سکینه قبلی عنایت بفرماید.

رئیس ستادکل نیروهای مسلح خاطرنشان کرد: این مصیبت، یک آزمایش و امتحان الهی هم هست و وظیفه ما مطابق فرمایش قرآن کریم در این‌گونه مواقع «صبر» است که در ادامه، بشارت و پاداش الهی را به‌همراه خواهد داشت؛ خداوند به‌پاس صبر و استقامت بر مصیبت ما، درهای رحمت را بر ما خواهد گشود و ان‌شاءالله ما را از هدایت‌یافتگان قرار خواهد داد.

نوشته دیدار سرلشکر موسوی با خانواده فرماندهان شهید جنگ تحمیلی ۱۲ روزه اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش پارسوماش خبر از روابط عمومی ارتش، امیر سرتیپ علیرضا صباحی‌فرد فرمانده قرارگاه مشترک پدافند هوایی خاتم الانبیا (ص) و سردار امیرعلی حاجی‌زاده فرمانده نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی صبح امروز چهارشنبه سوم اردیبهشت ۱۴۰۴ از بخش‌های مختلف گروه پدافند هوایی شهید جهانتاش خنداب بازدید کردند.

امیر صباحی‌فرد در جمع فرماندهان این یگان پدافندی گفت: اتحاد نیروهای مسلح همانند خاری بر چشم دشمنان است که مستکبران جهانی را در دستیابی به اهداف شومشان ناکام گذاشته‌اند و همین امر باعث اقتدار نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در عرصه جهانی شده است؛ این امر در وهله اول مرهون لطف خداوند و در وهله دوم مرهون رهنمودهای مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) و خون شهدا است.

وی افزود: امروز سامانه‌های پدافندی بومی به کوشش نیروهای جوان و انقلابی این مرز و بوم ساخته شده است که کشور را از وابستگی نظامی به بیگانگان بی‌نیاز کرده و یقینا این دستاورد یکی از موضوعات مثبت و ارزنده در کارنامه ارتش انقلابی است.

نوشته فرمانده قرارگاه مشترک پدافند هوایی: از وابستگی نظامی در سامانه‌های پدافندی بی‌نیاز شده‌ایم اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.