به گزارش پارسوماش خبر ، محمد اسلامی معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در گفت‌وگویی مکتوب با رسانه ژاپنی با اشاره به شرایط امنیتی کنونی گفت: این نخستین بار در تاریخ است که تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان هدف حمله نظامی قرار گرفته‌اند. پیش از آنکه بازرسی‌ها به حالت عادی بازگردد، باید تدابیر ویژه‌ای اتخاذ شود.

اسلامی در گفت‌وگو با رسانه «کیودو نیوز» با بیان اینکه وضعیت فعلی کشور در سایه تهدید حملات احتمالی اسرائیل «مشابه شرایط جنگی» است، افزود: اعتماد میان ایران و آژانس باید بازسازی شود. تهدیدات دشمنان ما همچنان ادامه دارد و هیچ کشوری مسائل خود را بالاتر از حاکمیت و امنیت ملی‌اش قرار نمی‌دهد.

وی با اشاره به حملات ۱۳ ژوئن رژیم صهیونیستی به ایران که منجر به شهادت فرماندهان نظامی و ده‌ها دانشمند هسته‌ای شد و همچنین بمباران سه سایت مهم فردو، نطنز و اصفهان توسط آمریکا، تصریح کرد: پارلمان ایران پس از این حملات، قانونی را تصویب کرد که همکاری با آژانس را تعلیق کرد و عملاً فعالیت‌های نظارتی متوقف شد.

رئیس سازمان انرژی اتمی همچنین گفت ایران و آژانس پس از چند دور مذاکره، در ۹ سپتامبر به توافقی برای ایجاد سازوکارهای جدید پادمانی در چارچوب «شرایط پساجنگ» دست یافتند.

او تأکید کرد که در این مدت ایران بازرسی‌های داخلی محدودی از جمله در نیروگاه بوشهر را از سر گرفته است اما مجلس نسبت به «نشت اطلاعاتی» که می‌تواند آسیب‌پذیری‌ها را آشکار کند، همچنان نگران است.

اسلامی با انتقاد از رفتارهای سیاسی غرب علیه ایران گفت: کشورهای غربی از آژانس برای اهداف سیاسی خود بهره‌برداری می‌کنند. آمریکا حتی آژانس را تهدید کرده که در صورت حمایت اعضا از قطعنامه محکومیت اسرائیل، بودجه این نهاد را کاهش خواهد داد.

وی عدم محکومیت حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران از سوی آژانس را «اشتباهی نابخشودنی» خواند. در همین راستا، اسلامی افزود: این مسئله در تاریخ ثبت خواهد شد. از آقای گروسی انتظار می‌رود دست‌کم اذعان کند که چنین حملاتی چه مشکلاتی برای نظام ایمنی و پادمان هسته‌ای ایجاد می‌کند.

معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران همچنین با دفاع از حق ایران برای بهره‌مندی صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای در چارچوب معاهده ان‌پی‌تی خاطرنشان کرد: تعهدات مربوط به بازرسی تنها زمانی معنا دارد که همراه با احترام به حقوق باشد.

نوشته اسلامی: ازسرگیری بازرسی‌ها مشروط به اتخاذ «تدابیر ویژه» است اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش پارسوماش خبر ، محمد اسلامی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی در پایان سفر به وین و سخنرانی در شصت و نهمین کنفرانس عمومی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، اظهار کرد: به لطف خدا سفر خوبی بود و اقدامات مثبتی انجام شد. از سفرا، به‌ویژه سفیر محترم جمهوری اسلامی ایران در اتریش و نمایندگی کشورمان در سازمان‌های بین‌المللی که میزبانی شایسته‌ای داشتند و نقش مؤثری ایفا کردند، قدردانی می‌کنم.

وی افزود: با توجه به شرایطی که جریان‌های آمریکایی و صهیونیستی با عملیات روانی، رسانه‌ای، سیاسی و فشارهای گسترده علیه کشورمان دنبال می‌کنند، حضور ما در این مقطع زمانی ضروری بود. لازم بود در صحنه حضور داشته باشیم تا با بیان حقایق، وضعیت کشورمان را تشریح کنیم و مهم‌تر از همه، آسیب‌هایی را که به حقوق بین‌الملل، نظام پادمانی و آژانس وارد شده، مطرح کنیم.

اسلامی اضافه کرد: این حضور و بیان حقایق موجب شد صحنه خالی نباشد و روایت یک‌سویه‌ای که تلاش می‌کند ایران را غیرنظارتی و دارای انحراف در برنامه هسته‌ای معرفی کند، بی‌پاسخ نماند.

معاون رییس جمهور بیان کرد: نکته مهم دیگر توافقی است که با آژانس حاصل شد. تا پیش از این، کشورهای اروپایی همکاری ایران با آژانس را یکی از شروط اصلی خود عنوان می‌کردند. اما درست از لحظه‌ای که توافقنامه میان وزیر محترم امور خارجه کشورمان و مدیرکل آژانس امضا شد، شاهد مواضع جدید و تندتری از سوی آنان بودیم.

اسلامی ادامه داد: در این چارچوب، تأکید ما بر ضرورت تعریف رویه‌ای جدید در نظام پادمانی است؛ چرا که تاکنون چنین سازوکاری پیش‌بینی نشده بود. به ویژه باید مشخص شود در شرایطی که تأسیسات هسته‌ای یک کشور مورد حمله نظامی قرار می‌گیرد، نظام بازرسی چگونه باید عمل کند. به ویژه که ما قانون مجلس شورای اسلامی را نیز داریم که باید در چارچوب این قانون عمل کنیم.

رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در پایان خاطرنشان کرد: در هر صورت، این سفر، بیانیه‌، سخنرانی و قطعنامه ارائه شده، گام مثبتی برای کشور بود. از همه همکاران در سازمان انرژی اتمی و وزارت امور خارجه که در این مسیر تلاش کردند، قدردانی می‌کنم.

نوشته سفر به وین با دستاوردهای مهم به پایان رسید؛ گامی مثبت برای ایران اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش پارسوماش خبر ، دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی در مورد ترتیبات امضا شده میان عباس عراقچی وزیر محترم خارجه و رافائل گروسی مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در مورد نحوه تعامل فی ما بین ایران و آژانس، بیانیه‌ای صادر کرد که به شرح زیر است:

بسمه تعالی

بیانیه دبیرخانه‌ی شورای عالی امنیت ملی

در مورد ترتیبات امضا شده میان وزیر محترم خارجه و مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مورد نحوه‌ی تعامل فی ما بین ایران و آژانس در شرایط جدید (بعد از حملات نظامی رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان جمهوری اسلامی ایران)، نکات زیر را به اطلاع می‌رساند:

۱- متن این ترتیبات در کمیته‌ی هسته‌ای شورای عالی امنیت ملی مورد بررسی قرار گرفته و آنچه به امضا رسیده، در مجموع همان چیزی است که مصوب این کمیته بوده است.

۲- کمیته هسته‌ای که متشکل از مسئولان ارشد نهادهای مختلف ذی‌ربط است، در همه ادوار از جانب شورای عالی امنیت ملی مأذون به تصمیم‌گیری بوده و در این زمان نیز مطابق روال معمول عمل نموده است.

۳- در مورد تأسیسات هسته‌ای تحت نظارت آژانس ایران که از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی مورد حمله واقع شده:

اولاً؛ پس از ایجاد شرایط لازم امنیتی و ایمنی، ایران صرفاً گزارش خود را پس از کسب نظر شورای عالی امنیت ملی به آژانس ارائه می‌کند.

ثانیاً؛ در مرحله‌ی بعد، روش‌های اجرایی همکاری بین ایران و آژانس در خصوص گزارش ارسالی به آژانس، باید میان طرفین توافق شده و از جمله طبق رویه داخلی اجرای هر گونه اقدامی باید به تأیید شورای عالی امنیت ملی برسد.

۴- در صورت اتخاذ هر گونه اقدام خصمانه علیه جمهوری اسلامی ایران و تأسیسات هسته‌ای، از جمله بازگرداندن قطعنامه‌های مختومه شده شورای امنیت، اجرای این ترتیبات متوقف می‌شود.

نوشته بیانیه شورای امنیت ملی در مورد توافق میان وزارت خارجه و آژانس هسته‌ای اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

پارسوماش خبر ؛ گروه سیاست – محمدصادق دانشجو: در نظام بین‌الملل، اعتبار و پایبندی به تعهدات، رکن بنیادین هرگونه تعامل دیپلماتیک و مذاکرات میان دولت‌ها به شمار می‌رود. نظم حقوقی بین‌المللی، بر مبنای اصل وفای به عهد (Pacta sunt servanda) استوار است؛ اصلی که نقض آن می‌تواند بنیان اعتماد متقابل و امکان سازش سیاسی را متزلزل سازد.

با این‌حال، تجربه روابط بسیاری از کشورها با ایالات متحده آمریکا حاکی از آن است که واشنگتن در عمل از این اصل فاصله گرفته و به‌جای تعهدپذیری، رویکردی مبتنی بر تحمیل خواسته‌های یک‌جانبه، نقض توافقات چندجانبه و اعمال فشار حداکثری در پیش گرفته است.

در این میان، جمهوری اسلامی ایران یکی از بارزترین قربانیان این رویکرد متناقض بوده است؛ کشوری که در چند دهه گذشته، همواره با اشکال گوناگون فشار، تحریم، تهدید نظامی و بدعهدی مواجه شده و در عین حال تلاش کرده با پایبندی به چارچوب‌های حقوقی، تعاملات خود را در قالب گفت‌وگو و توافق پیش ببرد. اما آیا این رفتار صرفاً مختص ایران است؟ آیا مشکل در رویکرد ایران به تعامل و مذاکره است یا در ساختار قدرت و نگاه سلطه‌محور آمریکا به جهان؟

برای پاسخ به این پرسش، ابتدا به بررسی تجربه ایران با آمریکا می‌پردازیم؛ تجربه‌ای که از کودتای ۱۳۳۲ تا بدعهدی در برجام و سیاست فشار حداکثری دولت ترامپ را دربر می‌گیرد. سپس با تحلیل رفتار ایالات متحده در قبال سایر کشورها – از اروپا و کانادا تا هند و ونزوئلا – نشان خواهیم داد که مشکل، نه در «موضع‌گیری‌های طرف مقابل»، بلکه در رویکرد سیاست خارجی آمریکا نهفته است؛ سیاستی که نمی‌تواند شریک قابل اعتمادی برای توافقات دیپلماتیک باشد، زیرا به‌جای مذاکره برابر، در پی تسلیم طرف مقابل است.

کودتای ۲۸ مرداد و شروع بی‌اعتمادی تاریخی

سابقه دشمنی آمریکا با خواست ملت ایران به نیم قرن قبل بازمی‌گردد. کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ که با طراحی آمریکا و انگلیس علیه دولت دکتر محمد مصدق انجام شد، نقطه آغازین بی‌اعتمادی ایرانیان به ایالات متحده است.

در این رویداد، دولت ملی و قانونی ایران به جرم ایستادگی در برابر استعمار انگلیس و ملی کردن نفت، توسط CIA سرنگون شد و رژیم استبدادی پهلوی مجدداً بر کشور مسلط گردید. آمریکا با این کودتا، برای دهه‌ها جای پای خود را در ایران محکم کرد و از شاه حمایت کامل به عمل آورد. در طول ۲۵ سال پس از کودتا، هر حرکت آزادی‌خواهانه در ایران با پشتیبانی یا چراغ سبز واشنگتن سرکوب شد. این دخالت تاریخی آمریکا، زخم عمیقی بر افکار عمومی ایران برجای گذاشت و موجب شد اعتماد به نیت واشنگتن برای همیشه مخدوش گردد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ۱۳۵۷، آمریکا نه تنها اشتباهات گذشته خود را جبران نکرد، بلکه به دشمنی‌های جدیدی دست زد. در خلال جنگ ایران و عراق در دهه ۱۳۶۰، واشنگتن عملاً در کنار رژیم متجاوز صدام حسین قرار گرفت؛ اطلاعات ماهواره‌ای و سلاح‌های پیشرفته در اختیار عراق گذاشت تا علیه ایران به‌کار گیرد. اوج این خصومت، حمله ناو آمریکایی به هواپیمای مسافربری ایران در سال ۱۳۶۷ (پرواز ۶۵۵ ایران‌ایر) بود که به شهادت ۲۹۰ انسان بی‌گناه انجامید. هرچند آمریکا بعدها این واقعه را «اشتباه ناخواسته» خواند، اما اعطای نشان شجاعت به فرمانده ناو نشان داد که واشنگتن کمترین عذاب وجدانی بابت کشتار ایرانیان ندارد. تمامی این وقایع تاریخی، بنیانی از بی‌اعتمادی عمیق نسبت به آمریکا در حافظه جمعی ایرانیان ایجاد کرده است.

بدعهدی در برجام و بازگشت تحریم‌ها

نمونه معاصر و بسیار مهم بدعهدی آمریکا در قبال ایران، سرنوشت توافق هسته‌ای برجام است. جمهوری اسلامی پس از سال‌ها مذاکره دشوار، در سال ۲۰۱۵ پذیرفت بخش عظیمی از برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز خود را محدود کند و تحت نظارت شدید بین‌المللی قرار دهد تا نگرانی‌های غرب برطرف شود. در مقابل، قرار بود تحریم‌های اقتصادی رفع و روابط عادی تجاری برقرار شود.

ایران به گواهی تمام گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تا سال ۲۰۱۸ کاملاً به تمامی تعهدات برجامی خود عمل کرد. اما ترامپ – که از ابتدا دشمن این توافق چندجانبه بود – در اردیبهشت ۱۳۹۷ (می ۲۰۱۸) یک‌جانبه آمریکا را از برجام خارج کرد. او نه تنها از اجرای تعهدات واشنگتن سرباز زد، بلکه بلافاصله تحریم‌های شدیدی علیه ایران اعمال نمود و سیاست فشار حداکثری را کلید زد.

اقدام ترامپ نقض فاحش یک توافق بین‌المللی مورد تأیید شورای امنیت بود. ایران اما در واکنشی مسئولانه اعلام کرد به احترام درخواست سایر طرف‌های برجام (اروپا، چین و روسیه)، فعلاً در برجام می‌ماند تا به آن‌ها فرصت دهد اثرات خروج آمریکا را جبران کنند. ایران به مدت یک سال کامل پس از خروج آمریکا، همچنان اکثر تعهدات هسته‌ای خود را اجرا کرد و از افزایش غنی‌سازی یا کاهش همکاری با بازرسان آژانس خودداری نمود. این تصمیم تهران حتی مورد اذعان رسانه‌های غربی هم قرار گرفت که نوشتند: «ایران برای یک سال پس از خروج واشنگتن، به توافق پایبند ماند». دلیل این صبوری ایران آن بود که نشان دهد اهل مذاکره مسئولانه و وفاداری به عهد است. اما متأسفانه، طرف‌های غربی به‌ویژه سه کشور اروپایی (E3) در عمل نتوانستند یا نخواستند تعهدات اقتصادی خود را عملی کنند. سازوکار مالی ویژه (اینستکس) که برای دور زدن تحریم آمریکا ایجاد شده بود، تقریباً هیچ تأثیری نداشت و اروپا صرفاً از ایران خواست خویشتنداری کند، بی‌آن‌که هزینه‌ای برای حفظ برجام بدهد.

بالاخره صبر ایران در اردیبهشت ۱۳۹۸ لبریز شد و تهران اعلام کرد به‌تدریج تعهدات خود را کاهش می‌دهد؛ البته گام‌به‌گام و بازگشت‌پذیر. این تصمیم کاملاً در چارچوب بندهای خود برجام بود که به ایران حق می‌داد در صورت نقض تعهدات توسط طرف مقابل، اجرای تعهداتش را تعلیق کند. بنابراین ایران از موضع حق و منطق بین‌المللی عمل کرد. با این حال، آمریکا و اروپا همین واکنش ملایم ایران را نیز بهانه‌ای برای فشار بیشتر قرار دادند. آمریکا مدعی شد ایران زیر میز زده، در حالی که خود واشنگتن میز مذاکره را ترک کرده بود.

سپس دولت ترامپ به امید تسلیم کامل ایران، شدیدترین تحریم‌های تاریخ را علیه ملت ایران اعمال کرد: از تحریم کامل صادرات نفت و بانک مرکزی گرفته تا قرار دادن نام سپاه پاسداران در لیست گروه‌های تروریستی. هدف علنی آمریکا، فروپاشی اقتصادی ایران و کشاندن تهران به پای میز مذاکره جدید از موضع ضعف بود. ترامپ ۱۲ شرط تحقیرآمیز را در سخنرانی وزیرخارجه‌اش (مایک پمپئو) مطرح کرد که عملاً به معنای تغییر تمام سیاست‌های مستقل ایران بود، از توقف کامل غنی‌سازی و بستن تأسیسات هسته‌ای گرفته تا قطع نفوذ منطقه‌ای و حتی تغییر رفتار داخلی. این شروط گستاخانه نشان می‌داد آمریکا چیزی کمتر از تسلیم بی‌قیدوشرط ایران نمی‌خواهد.

همزمان، ترامپ تلاش کرد با تهدید علنی، ایران را به میز مذاکره بکشاند. به دفعات مقامات آمریکایی گفتند: «ایران دو راه بیشتر ندارد: یا مذاکره با ما یا رویارویی نظامی». حتی پیش از آغاز هرگونه گفتگوی دیپلماتیک، لحن کاخ سفید این بود که «یا خواسته‌های ما را بپذیرید یا منتظر حمله باشید». چنین رویکردی عملاً مفهوم مذاکره را زیر سوال می‌برد؛ زیرا گفتگو زیر سایه تهدید به نابودی، بیشتر شبیه اولتیماتوم است تا دیپلماسی.

نمایش قدرت برای اعمال فشار

آمریکا همچنین به نمایش قدرت نظامی مستقیم علیه ایران روی آورد تا به تهران نشان دهد گزینه نظامی واقعی است، نه صرفاً حرف. در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰، هرگاه تنش با ایران بالا می‌گرفت، پنتاگون بمب‌افکن‌های B-52 را از پایگاه‌های خود در آمریکا به خلیج فارس می‌فرستاد تا در نزدیکی مرزهای هوایی ایران پرواز کنند. این مأموریت‌ها بنا به گفته مقامات آمریکایی برای بازدارندگی ایران طراحی شده بود. چنین اقداماتی از منظر ایران، فضای قبل از مذاکره را کاملاً خصمانه و غیرقابل اعتماد می‌کرد. تهران به درستی استدلال می‌کرد چگونه می‌توان با طرفی که همزمان تهدید به بمباران می‌کند، مذاکره‌ای برابر داشت؟

البته جمهوری اسلامی با وجود تمامی این فشارها، خویشتنداری راهبردی خود را تا حد امکان حفظ کرد. این رفتار تهران نشان می‌داد گزینه مطلوبش حل‌وفصل اختلافات از طریق سیاسی و قانونی است نه منازعه نظامی.

زیاده‌خواهی در مذاکرات احتمالی آینده

تجربه دوره اول ترامپ نشان داد که او به یک توافق محدود (مثلاً صرفاً هسته‌ای) رضایت نخواهد داد. چنان‌که دیدیم، تحلیل‌گران غربی انتظار داشتند در مذاکرات جدید، تیم ترامپ توان موشکی ایران و نفوذ منطقه‌ای‌اش را نیز روی میز بگذارد. هرچند تهران تأکید کرده تنها در مورد موضوع هسته‌ای و رفع تحریم‌ها گفتگو می‌کند، اما آمریکا احتمالاً به این محدودیت تن نخواهد داد. در واقع واشنگتن خواهان معامله‌ای جامع است که همه اهرم‌های قدرت ایران را مهار کند.

ترامپ و تیمش به صراحت گفته‌اند که دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای خط قرمز ماست – که این خواسته مورد پذیرش ایران نیز هست چون فتوای رهبری آن را منع کرده – اما فراتر از آن، آمریکایی‌ها خواستار برچیده شدن برنامه هسته‌ای ایران هستند. نماینده ویژه ترامپ، استیو ویتکاف در آستانه مذاکرات عمان اظهار داشت: «موضع ابتدایی ما برچیدن برنامه هسته‌ای شماست». هرچند او پس از مذاکره لحن متفاوت‌تری گرفت و از یافتن راه‌های میانه سخن گفت، اما نمی‌توان تردید داشت که سقف مطالبات آمریکا بسیار بالاست. به بیان دیگر، آن‌ها رفع تحریم‌ها را موکول به تغییرات اساسی در سیاست‌های ایران می‌کنند.

نمونه‌ای از این زیاده‌خواهی را می‌توان در اظهارات ترامپ درباره «ژنرال سیسی ایران» مشاهده کرد. ترامپ به نزدیکانش گفته خواهان آن است که در ایران فردی شبیه عبدالفتاح السیسی (دیکتاتور نظامی مصر) بر سر کار بیاید تا کاملاً در خدمت منافع آمریکا باشد. این نشانگر آن است که ذهنیت ترامپ از مذاکره، پذیرفتن هژمونی کامل آمریکا توسط طرف مقابل است. وقتی او حاضر است درباره متحدان نزدیک خود (اروپا، کانادا و …) رویکرد تحقیرآمیزی داشته باشد و مثلاً بگوید کانادا باید یکی از ایالات ما شود، طبیعی است که درباره ایران – که دشمن خوانده می‌شود – تصوری جز تسلیم همه‌جانبه نداشته باشد.

از این رو، هرگونه ورود ایران به فضای مذاکره با آمریکا باید با چشمانی باز و هوشیاری کامل همراه باشد. جمهوری اسلامی اعلام کرده خواهان حل مناقشات از طریق قانونی، حقوقی و دیپلماتیک است. اما این تمایل به معنای ساده‌لوحی نیست. تهران به‌خوبی می‌داند که طرف مقابل دولتی است که به هیچ توافقی پایبند نمی‌ماند و هر لحظه ممکن است موضعش را تغییر دهد. چنان‌که دنیس رأس (دیپلمات کهنه‌کار آمریکایی) هنگام آغاز گفت‌وگوهای قبلی هشدار داد: «امیدوارم ترامپ در حین مذاکرات تغییر موضع لحظه‌ای ندهد و اگر توافقی کردیم، چند وقت بعد زیر آن نزند». متأسفانه این نگرانی کاملاً بجا بود، چرا که ترامپ سابقه خروج از برجام، پیمان اقلیمی پاریس، توافق تجاری اقیانوس آرام و پیمان منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد را در کارنامه دارد. با چنین سابقه‌ای، اعتماد به امضای او بسیار دشوار است.

سبک روابط تحکم‌آمیز آمریکا با دیگر کشورها

پس از مرور تجربه پرمناقشه‌ی ایران در تعامل با ایالات متحده، اکنون می‌توان این پرسش را مطرح کرد: آیا رویکرد یک‌جانبه، اقتدارطلبانه و بعضاً بی‌ثبات‌کننده‌ی آمریکا صرفاً به روابط با تهران محدود بوده است؟ شواهد بسیاری از مناسبات واشنگتن با دیگر بازیگران بین‌المللی – اعم از متحدان غربی یا کشورهای مستقل – نشان می‌دهد که چنین رویکردی واجد ابعاد ساختاری است و فراتر از یک رابطه دوجانبه خاص تکرار می‌شود.

در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، این خصیصه رفتاری با وضوح و صراحت بیشتری بروز یافت. سیاست خارجی آمریکا در این دوره، نه مبتنی بر گفت‌وگو و مشارکت متقابل، بلکه بر پایه فشار هدفمند، مطالبه‌ی امتیازات نامتقارن، و تنظیم روابط در چارچوبی نابرابر بازتعریف شد. در این چارچوب، کشورها نه شریک در تصمیم‌سازی، بلکه تابع در سیاست‌گذاری تلقی می‌شوند.

برای درک بهتر این الگو، بررسی مواردی از برخورد آمریکا با کشورهای مختلف – از اروپا گرفته تا آمریکای لاتین و آسیا – می‌تواند ابعاد گسترده‌تری از ماهیت مناسبات تحکم‌آمیز واشنگتن را آشکار کند. این نمونه‌ها به‌روشنی نشان می‌دهند که ایالات متحده، صرف‌نظر از جایگاه ژئوپلیتیک یا نوع رابطه، تلاش دارد منافع خود را به شکل یک‌سویه و بعضاً تحقیرآمیز بر دیگران تحمیل کند.

دخالت در امور متحدان اروپایی

ایالات متحده تحت دولت ترامپ، به‌صراحت در سیاست داخلی کشورهای متحد خود در اروپا دخالت می‌کند. ترامپ با لحنی تحکم‌آمیز با رهبران اروپایی سخن می‌گوید. او بارها اروپایی‌ها را وادار کرد بودجه نظامی خود را به‌شدت افزایش دهند و سهم بیشتری از هزینه‌های دفاعی را بپردازند. ترامپ تهدید کرده بود اگر اعضای ناتو سطح هزینه‌های نظامی خود را بالا نبرند، آمریکا حمایت خود را کاهش خواهد داد. حتی در نشست‌های سران ناتو و گروه ۷، تصاویر معروفی منتشر شد که ترامپ را در حالتی متکبرانه و ارباب مآبانه نشان می‌داد؛ در یکی از عکس‌ها او روی صندلی تکیه زده و سایر رهبران جلوی او نشسته و به او چشم دوخته‌اند، گویی که وی فرمانده آنان است. این صحنه‌ها بازتاب تمایل ترامپ به تحقیر متحدان سنتی آمریکا بود.

ترامپ همچنین اروپا را در تنگنا قرار داد تا مطابق میل واشنگتن رفتار کند. برای نمونه، او کشورهای اروپایی را مجبور کرد خرید انرژی از روسیه را متوقف کنند و وابستگی‌شان به نفت و گاز روسیه را پایان دهند. وی تهدید کرد اگر پروژه خط‌لوله گاز ۲ Nord Stream تکمیل شود، شرکت‌های اروپایی را تحریم خواهد کرد. در نهایت، حتی قبل از بهره‌برداری خط لوله، انفجاری مشکوک در اعماق دریا آن را تخریب کرد. ترامپ در ادامه خواستار آن شد که اروپا هزینه بازسازی اوکراین و کمک‌های نظامی به کی‌یف را برعهده بگیرد و حتی اصرار داشت کشورهای اروپایی ۴ تا ۵ درصد تولید ناخالص داخلی خود را صرف بودجه نظامی کنند (بسیار بیش از استاندارد ۲ درصدی پیشین). به بیان دیگر، واشنگتن دولت‌های اروپایی را نه شریک برابر، بلکه زیردست خود می‌خواست و حاضر بود برای تحقق این خواسته، از هر فشاری بهره گیرد.

تحقیر و فشار بر کانادا

رفتار ترامپ با کانادا – همسایه نزدیک و متحد سنتی آمریکا – نیز ماهیتی تحقیرآمیز و زورگویانه داشت. او در جنگ تجاری خود تعرفه‌های سنگینی بر واردات کانادا اعمال کرد و آشکارا گفت اگر اقتصاد کانادا زیر فشار این تعرفه‌ها کمر خم کند، شاید بهتر باشد کانادا به «ایالت پنجاه‌ویکم آمریکا» تبدیل شود.

فشارهای اقتصادی ترامپ بر کانادا کم سابقه بوده. او تهدید کرد بر تمامی کالاهای وارداتی از کانادا ۲۵٪ تعرفه وضع می‌کند مگر اینکه اتاوا در زمینه جلوگیری از مهاجرت غیرقانونی و قاچاق مواد مخدر مطابق میل واشنگتن عمل کند. ترامپ همچنین نخست‌وزیر کانادا را علناً تحقیر می‌کرد – او را «دورو» و «ضعیف» نامید – و حتی تصاویر ساختگی از خود منتشر کرد که در آن ترامپ بر قله‌ای ایستاده و پرچم کانادا زیر پایش دیده می‌شود. این اقدامات بی‌پروایانه سبب شد روابط آمریکا-کانادا به سردترین حد خود در دهه‌های اخیر برسد و افکار عمومی کانادا نسبت به صداقت و حسن‌نیت واشنگتن شدیداً بدبین شود.

برخورد تهدیدآمیز با مکزیک

دولت ترامپ نه تنها به کانادا، بلکه به مکزیک نیز با دید زیردستانه نگاه می‌کرد. ترامپ از ابتدای کارزار انتخاباتی‌اش مکزیک را بابت مهاجرت و قاچاق مواد مخدر هدف حملات لفظی قرار داد و سپس در مقام ریاست‌جمهوری، سیاست‌های کم‌سابقه‌ای علیه مکزیک اتخاذ کرد. او توافقنامه تجارت آزاد آمریکای شمالی (نفتا) با مکزیک و کانادا را لغو و آن‌ها را وادار به پذیرش توافق جدید موسوم به USMCA کرد که در بسیاری از موارد امتیازات بیشتری به واشنگتن می‌داد. ترامپ تهدید کرده بود اگر مکزیک و کانادا خواسته‌های او را نپذیرند، به‌طور کامل از نفتا خارج شده و روابط تجاری را قطع می‌کند. این زورگویی اقتصادی، دولت‌های همسایه را عملاً در تنگنا قرار داد.

اوج رویکرد تحقیرآمیز ترامپ نسبت به مکزیک در تغییر نام «خلیج مکزیک» نمود پیدا کرد. او در نخستین روزهای دوره دوم خود (ژانویه ۲۰۲۵) طی یک فرمان اجرایی اعلام کرد از این پس دولت آمریکا این پهنه آبی را «خلیج آمریکا» می‌نامد. این تغییر نام یک‌جانبه، غرور ملی مکزیکی‌ها را جریحه‌دار کرد و پیام روشنی داشت: ترامپ حاکمیت مکزیک را به رسمیت نمی‌شناسد و مطالبات خود را حتی در قلمرو نمادین بر همسایه‌اش تحمیل می‌کند.

علاوه بر این، ترامپ با نگرش مداخله‌جویانه نظامی به مکزیک می‌نگریست. او علناً تهدید کرد برای مبارزه با کارتل‌های مواد مخدر، نیروهای آمریکایی را مستقیماً به خاک مکزیک اعزام خواهد کرد – حتی بدون رضایت دولت مکزیک. چنین رویکردی در مکزیک به‌شدت مناقشه‌برانگیز شد و به تنش‌های سیاسی داخلی دامن زد. ترامپ رسماً مجوز عملیات نظامی علیه کارتل‌های مواد مخدر را صادر کرد و از آن به عنوان «مبارزه با تروریسم» یاد می‌کند. نتیجه آن شد که روابط واشنگتن و مکزیک، به دلیل همین تهدیدات و مداخلات نظامی بالقوه، تیره‌تر از همیشه شود.

دیکته کردن سیاست‌ها به هند

دولت ترامپ با کشور هند نیز رویکرد آمرانه در پیش گرفت. یک نمونه قابل توجه، تلاش ترامپ برای اعتبارگیری از حل مناقشه هند و پاکستان بود. در می ۲۰۲۵ تنش نظامی شدیدی میان هند و پاکستان رخ داد و دو کشور چند روز درگیر تبادل آتش سنگین بودند. کاخ سفید مدعی شد این ترامپ بوده که با بهره‌گیری از اهرم‌های فشار، جنگ را در نطفه خاموش کرده و دو طرف را به آتش‌بس رسانده است و او شایسته جایزه صلح نوبل است.

در واقع ترامپ با افزایش تعرفه‌های تجاری بر هند و تهدیدهای اقتصادی، دهلی‌نو را تحت فشار گذاشت که عملیات نظامی خود علیه پاکستان را متوقف کند. پاکستان نیز که از این وضعیت بهره‌مند شده بود، در ژوئن ۲۰۲۵ رسماً ترامپ را برای جایزه صلح نوبل نامزد کرد و از نقش او در جلوگیری از جنگ تقدیر نمود. اما نخست‌وزیر هند (نارندرا مودی) صریحاً در پارلمان اعلام کرد: «هیچ رهبر خارجی از ما نخواست عملیات را متوقف کنیم» و به این ترتیب ادعای کاخ سفید را تلویحاً دروغ خواند.

از سوی دیگر، ترامپ به هند به خاطر روابطش با روسیه نیز فشار وارد کرد. با آغاز جنگ اوکراین، واشنگتن خواستار آن شد که هند خرید نفت ارزان از روسیه را متوقف کند. ترامپ چندین‌بار از دهلی‌نو انتقاد کرد و این کار را سوءاستفاده از وضعیت جنگ دانست. هنگامی که هند از قطع کامل واردات نفت روسیه خودداری کرد، دولت ترامپ در ژوئیه ۲۰۲۵ تعرفه ۲۵ درصدی بر کالاهای هندی وضع کرد و یک ماه بعد این تعرفه را به ۵۰ درصد افزایش داد. به گفته مقامات کاخ سفید، این افزایش تعرفه‌ها تنبیهی بود برای آن‌که هند دست از تجارت با روسیه بردارد. این تعرفه ۵۰ درصدی کمر صادرات هند به آمریکا – به‌عنوان بزرگترین شریک تجاری‌اش – را شکست و می‌تواند میلیاردها دلار به اقتصاد هند زیان بزند. هند در برابر این اقدام، ضمن محکوم کردن آن، به تقویت روابط خود با چین و روسیه روی آورد.

تلاش برای کودتا و تغییر رژیم در کشورهای مستقل

ایالات متحده بارها نشان داده که در مواجهه با دولت‌های نامطلوب خود، به جای گفتگوی محترمانه به دخالت مستقیم برای تغییر رژیم متوسل می‌شود؛ از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ علیه دولت دکتر مصدق گرفته تا تلاش برای براندازی دولت‌های معاصر مخالف خود مانند ونزوئلا که نمونه روشن دیگری از این سیاست است. در دوره اول ترامپ، کاخ سفید صراحتاً از رهبر مخالفان ونزوئلا (خوان گوایدو) حمایت کرد و تلاش نمود دولت منتخب نیکلاس مادورو را سرنگون کند. جان بولتون، مشاور امنیت ملی وقت ترامپ، بعدها به‌صراحت اعتراف کرد که در برنامه‌ریزی کودتا در ونزوئلا نقش داشته است. بولتون در مصاحبه‌ای گفت: «من کسی هستم که در تدارک کودتا در جاهای دیگر کمک کرده‌ام» و با ذکر نام ونزوئلا افزود: «این تلاش ما موفق نبود». او تصریح کرد که هدفشان براندازی دولت مادورو بوده است. هرچند این کودتا شکست خورد و مادورو در قدرت باقی ماند، اما نفس اعتراف یک مقام عالی‌رتبه آمریکایی به چنین اقدام خصمانه‌ای، نشانگر آن است که آمریکا برای پیشبرد اهدافش حتی از سرنگونی حکومت‌های خارجی نیز دریغ نمی‌کند.

ترامپ پس از ناکامی در کودتای ۲۰۱۹، فشار بر کاراکاس را تشدید کرد. او نیروهای نظامی آمریکا را به نزدیکی مرز ونزوئلا اعزام نمود و رزمایش‌هایی ترتیب داد تا مادورو را بترساند. همچنین وزارت دادگستری آمریکا برای دستگیری رهبران ونزوئلا جایزه نقدی تعیین کرد و مادورو و نزدیکانش را به قاچاق مواد مخدر متهم نمود. ترامپ صریحاً اعلام کرد سیاستش در قبال ونزوئلا تغییر رژیم به هر قیمت است و همه گزینه‌ها – از تحریم خفه‌کننده اقتصادی گرفته تا مداخله نظامی – روی میز است.

تمام این موارد، تصویرگری می‌کند که واشنگتن یک بازیگر قابل اعتماد در تعاملات خارجی نیست؛ زیرا هرگاه نتواند از طریق طبیعی به خواسته‌هایش برسد، به مکر، نیرنگ و زور متوسل می‌شود.

نتیجه‌گیری: احتیاط ایران در مذاکره، واکنشی منطقی به زیاده‌خواهی آمریکا

با مرور شواهد و نمونه‌های فوق، پاسخ پرسشی که در آغاز مطرح شد روشن‌تر می‌شود: چرا آمریکا در مذاکرات و رفتار دیپلماتیک قابل اعتماد نیست؟ دولت ایالات متحده – به‌ویژه تحت رهبری ترامپ – نشان داده که به جای احترام متقابل و پایبندی به توافقات، به دنبال تحمیل خواسته‌های حداکثری خود و شکستن اراده طرف مقابل است. آمریکا حل مسالمت‌آمیز مناقشات را نه از مسیر «امتیازدهی متقابل و سازش عادلانه»، بلکه از طریق تسلط کامل بر طرف مقابل می‌جوید. این روحیه تمامیت‌خواه، هرگونه اعتمادسازی را دشوار می‌سازد.

جمهوری اسلامی ایران در مقابل، همواره تلاش کرده رفتاری صلح‌آمیز، قانونی و در چارچوب مقررات بین‌المللی داشته باشد. تهران مایل بود اختلافات را از طریق مذاکرات غیرمستقیم و وساطت عمان حل‌وفصل کند و از تنش نظامی بپرهیزد. اما این طرف آمریکایی بود که با اعمال تحریم‌های جدید، طرح شروط حداکثری و نهایتاً عدم ارائه تضمین قابل اعتماد، نگذاشت مذاکرات به ثمر برسد. به بیان دیگر، اگر مسیر دیپلماسی به نتیجه نرسیده یا در مواردی به درگیری انجامیده، از کم‌کاری ایران نبوده است؛ بلکه ماهیت عهدشکن و زیاده‌خواه دولت آمریکا مانع اصلی بوده است.

ایران ارزش عزت و استقلال خود را به خوبی می‌داند و حاضر نیست با فشار و تهدید، دست از حقوق مشروعش بردارد. تهران همواره اعلام کرده که توافقی خوب و پایدار می‌خواهد. اما آمریکا تاکنون نشان داده که به کمتر از تسلیم‌شدن ایران رضایت نمی‌دهد. چنین شکافی در مواضع، طبیعتاً هرگونه توافقی را شکننده می‌سازد. با این حال، توپ در زمین واشنگتن است: اگر آمریکا واقعاً خواهان حل مناقشه و بازسازی اعتماد است، باید رفتار و لحن خود را تغییر دهد – از تهدید و تحریم کور دست بکشد، به چارچوب دیپلماسی (یا حتی احیای برجام) بازگردد و احترام به حاکمیت و عزت ملت ایران را عملاً نشان دهد. در غیر این صورت، هر مذاکره‌ای از ابتدا محکوم به شکست خواهد بود.

در پایان باید تأکید کرد: احتیاط ایران در برابر آمریکا، نه از سر بهانه‌گیری بلکه واکنشی معقول به دهه‌ها تجربه تلخ بدعهدی و خصومت واشنگتن است. اعتماد، امری دوسویه است و با زور و فریب به دست نمی‌آید. اگر روزی آمریکا آماده شد همچون یک طرف برابر و مسئول پشت میز بنشیند و به تعهداتش احترام بگذارد، آن‌گاه می‌توان به نتیجه‌بخش بودن مذاکرات امید داشت. تا آن زمان، حق ایران است که همه جوانب احتیاط را رعایت کند و فریب لبخندهای تاکتیکی و وعده‌های توخالی را نخورد. تاریخ و شواهد متقن نشان داده‌اند که زیاده‌خواهی و بدعهدی در ذات سیاست آمریکا نهادینه شده است؛ لذا اعتماد کورکورانه به چنین طرفی می‌تواند برای هر کشوری – به‌ویژه ایران – هزینه‌ساز و خطرناک باشد.

بنابراین، چنانچه مذاکرات مجدداً آغاز شود، ایران باید با تکیه بر تجربه برجام و مواردی که ذکر شد، خط قرمزهای خود را حفظ کند و از حقوق حقه خویش کوتاه نیاید. در عین حال، تهران آماده است اگر از سوی مقابل صدق نیت و اراده واقعی برای توافق ببیند، گام‌های سازنده بردارد. تصمیم نهایی با واشنگتن است: آیا می‌خواهد راه احترام متقابل را در پیش گیرد یا همچنان در جاده تکروی و سلطه‌طلبی براند؟ پاسخ به این سوال، سرنوشت تعاملات آینده را رقم خواهد زد. تا آن هنگام، ایران حق دارد جانب احتیاط را نگه دارد و با چشمانی باز و اعتمادی حداقلی وارد هرگونه گفتگویی با آمریکا شود.

نوشته ایالات متحده؛ شریک غیرقابل‌اعتماد در مذاکرات دیپلماتیک اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش پارسوماش خبر ، به گفته رضا نجفی، دور سوم مذاکرات فنی بین ایران و آژانس برای تدوین شیوه‌نامه اجرای تعهدات پادمانی در وضعیت جدید متعاقب حملات غیرقانونی رژیم صهیونیستی و آمریکا به تأسیسات هسته‌ای کشورمان، و با عنایت به مصوبه مجلس در این خصوص، طی روزهای جمعه و شنبه در وین برگزار شد و طرفین به تبادل نظر در خصوص نکات مندرج در متن شیوه نامه پرداختند.

نوشته برگزاری دور سوم مذاکرات فنی ایران و آژانس در وین اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش پارسوماش خبر ، منابع دیپلماتیک در گفت‌وگو با خبرگزاری جمهوری اسلامی اعلام کردند که جمهوری اسلامی ایران قصد دارد در نشست آتی کنفرانس عمومی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیش‌نویس قطعنامه‌ای را درباره غیرقابل‌قبول بودن حمله به تأسیسات هسته‌ای ارائه کند.

این منابع دیپلماتیک اعلام کردند که این سند در حال تدوین است و در نشست پیش رو ارائه خواهد شد.

میخائیل اولیانوف سفیر و نماینده دائم روسیه نزد سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین نیز امروز با انتشار پیامی در ایکس این مطلب را تأیید کرد.

او در واکنش به پیام جهت‌دار خبرنگار وال‌استریت ژورنال که روسیه را به دلیل حمایت از قطعنامه پیشنهادی ایران در شورای حکام مورد مذمت قرار داده بود، نوشت: او (خبرنگار وال‌استریت ژورنال) ظاهراً تفاوت میان شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و کنفرانس عمومی آژانس، جایی که ایران قصد دارد پیش‌نویس قطعنامه‌ای درباره غیرقابل‌قبول بودن حمله به تأسیسات هسته‌ای ارائه دهد را هم نمی‌داند.

وی تصریح کرد: تبلیغات‌چی‌های ضدروسی بهتر است پیش از ورود به بحث‌ها آمادگی بیشتری داشته باشند تا از چنین سطحی از طنز و تناقض پرهیز کنند.

بر اساس برنامه اعلام شده، کنفرانس عمومی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ۲۴ شهریورماه به مدت پنج روز در وین برگزار خواهد شد.

نوشته قطعنامه ایران علیه حمله به تأسیسات اتمی در آژانس ارائه می‌شود اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش پارسوماش خبر ، کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه در یادداشتی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: حضور دکتر پزشکیان، رئیس محترم جمهوری اسلامی ایران، در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در چین، دیپلماسی فعالی را برای کشورمان رقم زد. در یادداشتی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: حضور دکتر پزشکیان، رئیس محترم جمهوری اسلامی ایران، در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در چین، دیپلماسی فعالی را برای کشورمان رقم زد. ایشان ضمن ارائه دو سخنرانی جداگانه در نشست شانگهای و شانگهای پلاس، ابتکاراتی را برای هرچه فعال‌تر و مؤثرتر واقع شدن سازمان ارائه کردند. از سوی دیگر، در دیدارهای دوجانبه با رؤسای جمهور چین، روسیه، ترکیه، تاجیکستان، نخست وزیر پاکستان و دبیرکل سازمان ملل متحد، روابط جمهوری اسلامی ایران با این کشورها و سازمان ملل مرور و تصمیمات لازم برای توسعه همکاری‌ها اتخاذ گردید.

اهم مباحث مرتبط با اجلاس و دیدارها به شرح زیر می‌باشد:

۱. پیشنهادات رئیس جمهور در اجلاس سران شانگهای: تشکیل کمیته‌ای در زمینه صلح‌سازی مرکب از وزرای خارجه کشورهای عضو برای بررسی بحران‌های مختلفی که صلح و امنیت منطقه‌ای را تهدید می‌کند و ارائه پیشنهادهای عملیاتی برای مدیریت بحران؛ ابتکار «حساب‌ها و تسویه‌های ویژه سازمان همکاری شانگهای» به عنوان سازوکاری عملی برای تقویت همکاری‌های مالی جهت کاهش آثار تحریم‌های غیرقانونی در تعاملات اقتصادی اعضا.

۲. اهم نکات مطروحه توسط رئیس جمهور در اجلاس سران شانگهای پلاس: شانگهای پلاس فرصت ارزشمندی برای تعمیق همکاری‌ها در راستای ساختن جهانی صلح‌آمیزتر است؛ ایران مزیت جغرافیایی بالایی برای پیوستن به طرح کمربند-راه دارد؛ همواره برای یافتن راه‌حل دیپلماتیک حل و فصل مسالمت‌آمیز برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای آمادگی داشته و داریم؛ طرح «ابتکار حکمرانی جهانی» رئیس جمهور چین را گام مؤثری در جهت رسیدن به یک جهان عادلانه‌تر می‌دانیم.

۳. صدور بیش از ۲۰ سند و بیانیه در اجلاس در حوزه‌های مختلف همکاری از جمله موافقتنامه ایجاد مرکز جامع مقابله با چالش‌ها و تهدیدات امنیتی، موافقتنامه ایجاد مرکز مقابله با مواد مخدر، استراتژی ده ساله سازمان، همکاری در حوزه هوش مصنوعی، مواد مخدر، صنعت سبز، همکاری علمی و فناوری، تجارت چندجانبه، توسعه پایدار انرژی و …

۵. در بیانیه نهایی سران سازمان، کشورهای عضو با محکومیت قاطع حملات نظامی رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در ژوئن ۲۰۲۵، تصریح کردند: چنین اقدامات تجاوزکارانه‌ای علیه اماکن و زیرساخت‌های غیرنظامی، از جمله تأسیسات هسته‌ای، که به کشته شدن غیرنظامیان منجر شد، نقض آشکار اصول و موازین حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد و تعرض به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رود. این اقدامات به امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی آسیب وارد کرده و پیامدهای جدی برای صلح و ثبات جهانی در پی دارد.
در این بخش، همچنین تصریح شده است که ایمنی فیزیکی هسته‌ای و حفاظت از تأسیسات هسته‌ای باید به‌طور دائمی تضمین شود، از جمله در دوران درگیری‌های مسلحانه، با هدف حفاظت از جمعیت و محیط زیست در برابر آسیب. در بیانیه، سران بر اهمیت قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز تأکید کرده و خاطرنشان ساختند که این قطعنامه الزام‌آور است و باید به‌طور کامل و مطابق با مفاد آن اجرا شود و هرگونه تلاش برای تفسیر خودسرانه آن را تضعیف اعتبار شورای امنیت سازمان ملل متحد تلقی می‌کنند. آنها خواستار از سرگیری گفت‌وگوی سازنده میان طرف‌های ذی‌ربط شدند و تأکید کردند که لازم است تمرکز بر یافتن راه‌حل‌های مشترک باشد تا از تشدید بیشتر وضعیت جلوگیری شود.

۵. در بیانیه سران، همچنین ابتکارات کشورمان در حوزه‌های مختلف مورد اشاره قرار گرفت، از جمله: ایجاد مرکز مطالعات استراتژیک امنیتی، ایجاد کارگروه تأمین تجهیزات و داروهای ضروری، ایجاد مکانیزم همکاری در حوزه فناوری‌های نوین، ایجاد اتحادیه بیمه صنعتگران.

۶. رؤسای جمهور ایران و چین در دیدار یکدیگر با اشاره به ظرفیت‌ها و اراده سران دو کشور برای گسترش همکاری‌ها، بر آمادگی برای ارتقای سطح روابط با نگاه به آینده تاکید کردند. رئیس جمهور چین با ابلاغ سلام به مقام معظم رهبری، گفت: آماده‌ایم با نگاه به آینده، روابط خود با ایران را توسعه دهیم. تسریع در اجرای توافقات پیشین دو کشور، قابل پیگیری است. وی حمله به ایران را نقض آشکار اصول بین‌المللی و قواعد حقوقی توصیف و تصریح کرد: زور هرگز راهی برای حل مشکلات نیست. ایران شریک راهبردی ماست و باید برای تقویت سازمان همکاری شانگهای در راستای مقابله با یکجانبه‌گرایی با یکدیگر به طور جدی همکاری کنیم. حقوق مشروع ایران برای استفاده صلح‌آمیز هسته‌ای را برسمیت می‌شناسیم. در سال‌های اخیر، با وجود تحریم‌های آمریکا و کشورهای غربی، زمینه تداوم همکاری‌ها را ایجاد کردیم و الان نیز آماده‌ایم به صورت برد-برد روابط خود را در همه زمینه‌ها به ویژه در عرصه مواصلاتی گسترش دهیم.

۷. تاکید دکتر پزشکیان و پوتین بر تأثیر اجرای توافقنامه بلندمدت و موافقت‌نامه اوراسیا در گسترش همکاری‌های میان دو کشور: رئیس جمهور روسیه ضمن ابلاغ سلام‌های گرم خود به مقام معظم رهبری، گفت: روند روابط میان دو کشور به ویژه با امضا و اجرایی شدن معاهده جامع بلندمدت فیمابین، دوستانه و رو به گسترش است. تداوم اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، نقش قابل توجهی در افزایش بیش از پیش حجم همکاری‌های میان ایران و روسیه خواهد داشت. پوتین همچنین با اشاره به تماس‌های مستمر و منظم میان دو کشور درباره مسائل مختلف منطقه‌ای و بین‌المللی، تصریح کرد: دو کشور همچنین درباره فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران نیز تعاملات مستمری دارند.

۸. رئیس جمهور کشورمان در دیدار نخست وزیر پاکستان گفت: علاقمندیم روابط فیمابین در همه عرصه‌ها و زمینه‌ها تقویت و تعمیق و موانع پیش‌روی گسترش همکاری‌ها رفع شود. نخست وزیر پاکستان نیز از رئیس جمهور خواست که گرم‌ترین سلام‌های وی را به رهبر معظم انقلاب تقدیم کند و گفت: سفر اخیر جنابعالی به پاکستان، بسیار سازنده و سودمند و دارای تأثیرات سازنده بر تقویت روابط دوستانه و برادرانه میان دو کشور بود که درک متقابل دو طرف از یکدیگر را به سطوحی بالاتر ارتقا داد. این سفر باعث خوشحالی عمیق مردم و اشتیاق وافر فعالان اقتصادی و بازرگانان پاکستانی شده و باید با افزایش مراودات و تبادل هیئت‌ها میان دو کشور در تحقق اهداف و دستاوردهای این سفر تسریع کنیم. همکاری‌های دو کشور در عرصه‌های مختلف در مسیر صحیحی به پیش می‌رود. ایران و پاکستان به عنوان دو عضو از بلوک اسلامی منطقه می‌توانند و بلکه ضرورت دارد در زمینه تحقق اهداف بلند اسلامی با یکدیگر همکاری داشته باشند. همه مسلمانان و کشورهای اسلامی باید علیه نسل‌کشی و جنایات اسرائیل در غزه و تضییع حقوق فلسطینیان با هم یکصدا شده و با صدای رسا از حقوق آنان دفاع کنند.

۹. دکتر پزشکیان در دیدار رئیس جمهور ترکیه گفت: آماده همکاری با ترکیه برای رفع موانع بانکی و گمرکی و ارتقای سطح مبادلات تجاری هستیم؛ با هرگونه حضور نیروهای فرامنطقه‌ای در قفقاز مخالفیم. رئیس جمهور ترکیه نیز در این دیدار با بیان اینکه بر حق مشروع جمهوری اسلامی ایران در زمینه فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای تاکید داریم، اظهار داشت: فعال شدن مکانیسم ماشه هیچ نفعی ندارد و کاملاً غیرسازنده است. اردوغان نگرانی‌های جمهوری اسلامی ایران را قابل درک دانست، اما در عین حال باز ماندن باب مذاکرات را مفید توصیف کرد و افزود: این اقدام، نقشه‌های اسرائیل را نقش بر آب خواهد کرد. وی با تاکید بر ضرورت تلاش برای تسریع در برگزاری هر چه سریع‌تر نشست کمیسیون عالی مشترک همکاری‌های دو کشور، تصریح کرد: برای این منظور به ایران سفر خواهد کرد. رئیس جمهور ترکیه همچنین از دکتر پزشکیان درخواست کرد که سلام‌های گرم او را به رهبر معظم انقلاب اسلامی تقدیم کند.

۱۰. دکتر پزشکیان در دیدار رئیس جمهور تاجیکستان گفت: گذشته مشترک ایران و تاجیکستان میراثی شکوهمند است که باید به نسل‌های جدید منتقل شود؛ همکاری‌های تهران و دوشنبه در تمام عرصه‌ها روندی رو به گسترش دارد. امامعلی رحمان نیز گفت: روابط اقتصادی، سرمایه‌گذاری و مردمی با ایران باید بیش از پیش تعمیق یابد. وی، بار دیگر تجاوز نظامی رژیم اسرائیل و آمریکا علیه کشورمان را به شدت محکوم کرد. امامعلی رحمان با ابراز رضایت از همکاری‌های سازنده دو کشور در عرصه‌های دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی از جمله در مجامع و چارچوب‌های بین‌المللی، گفت: ایران جایگاه تاریخی، فرهنگی، علمی و تمدنی بسیار بزرگی دارد.

۱۱. دکتر پزشکیان در دیدار دبیرکل سازمان ملل با ایشان با بیان اینکه ایران به دنبال آن است که مسائل موجود از جمله مسئله هسته‌ای، از راه تعامل و راه‌های دیپلماتیک حل و فصل شود، گفت: همچنین انتظار داریم سازمان‌های بین‌المللی و در رأس آنها سازمان ملل متحد اقدامات عملی و جدی‌تری در قبال جنایات و آتش‌افروزی‌های رژیم صهیونیستی در منطقه داشته باشند. گوترش نیز اظهار داشت: شخصاً متقاعد شده‌ام که نیت و هدف ایران، ساخت سلاح هسته‌ای نیست و برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است. باور دارم که نیت و هدف شما ساخت سلاح هسته‌ای نیست و برخورداری از برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز حق شماست و بنده آن را به رسمیت می‌شناسم. گوترش با تاکید بر اینکه نسبت به فعال نشدن مکانیسم ماشه و اسنپ‌بک دغدغه جدی داشته و دارد، افزود: در تماس با مقامات کشورهای اروپایی طرف برجام این نکته را مطرح کرده و از آنها خواسته است که در این زمینه با ایران همکاری داشته باشند.

نوشته دیپلماسی فعال جمهوری اسلامی ایران در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش پارسوماش خبر ، کاظم غریب‌آبادی معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه ایران که به همراه هیئت ایرانی در چین و اجلاس سران شانگهای حضور دارد، گفت: اروپایی‌ها می‌گویند فرآیند فعال‌سازی اسنپ‌بک ۳۰ روز طول می‌کشد، امیدواریم اروپایی‌ها از این بازه زمانی برای اصلاح اشتباهی که مرتکب شده استفاده کنند چرا که خودشان می‌دانند اگر به سمت بازگرداندن تحریم‌ها حرکت کنند، ایران نیز موضع و واکنش متناسب را اتخاذ خواهد کرد.

وی با اشاره به نقش کشورهای عضو شورای امنیت در سازمان همکاری شانگهای گفت: برخی از این کشورها عضو شورای امنیت هستند؛ چین و روسیه به عنوان دو عضو دائم و پاکستان به‌عنوان عضو غیر دائم شورای امنیت. طبیعتاً ما با این کشورها اشتراک مواضع داریم و هر سه کشور مخالف اسنپ‌بک و بازگشت قطعنامه‌های تحریمی لغو شده شورای امنیت هستند. این موضوع فرصتی برای ایران فراهم می‌کند تا درباره این مسائل با آن‌ها رایزنی کند.

وی افزود: در بیانیه پایانی سران شانگهای نیز دو تا سه بند درباره این موضوعات آمده است که با پیشنهاد ما مطرح و تأیید شد. این بیانیه امروز صادر خواهد شد. یکی از بندها مربوط به محکومیت تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران از جمله حمله به تأسیسات هسته‌ای است که آن را مغایر با حقوق بین‌الملل می‌دانند. این بند بسیار قوی است چراکه سران سازمان همکاری شانگهای با نام بردن از رژیم صهیونیستی و آمریکا این تجاوز را محکوم کرده‌اند و این مسئله از اهمیت بالایی برخوردار است.

معاون وزیر خارجه ایران همچنین اظهار داشت: بند دیگری از بیانیه به قطعنامه ۲۲۳۱ اختصاص دارد که در آن اعضا تأکید کرده‌اند مفاد مربوط به این قطعنامه باید به نحو احسن و نه به‌صورت گزینشی اجرا شود. معنای این موضع‌گیری آن است که کشورهای اروپایی نمی‌توانند با عدم اجرای تعهدات خود، صرفاً بند مربوط به اسنپ‌بک را انتخابی اجرا کنند. این دو موضوع که در بیانیه ذکر شده، بسیار مهم است.

غریب‌آبادی در بخش دیگری از سخنانش به اقدام اخیر سه کشور اروپایی در فعال‌سازی فرایند اسنپ‌بک اشاره کرد و گفت: این اخطاریه که برای فعال کردن فرایند اسنپ‌بک ارسال کردند، کاملاً غیرقانونی و فاقد مبانی حقوقی است. اما متأسفانه سازمان‌های بین‌المللی در چارچوبی سیاسی عمل می‌کنند و اروپایی‌ها این اقدام را انجام دادند. وزارت خارجه نیز در چارچوب بیانیه‌ای موضع جمهوری اسلامی ایران را در این زمینه اعلام کرد.

وی با اشاره به مهلت زمانی اعلام شده از سوی اروپا خاطرنشان کرد: اروپایی‌ها می‌گویند این فرایند ۲۰ تا ۳۰ روز طول می‌کشد. ما هم اعلام کردیم امیدواریم که اروپا از همین بازه زمانی برای اصلاح اشتباهی که مرتکب شده‌اند استفاده کند. چراکه خودشان می‌دانند اگر به سمت بازگرداندن تحریم‌ها حرکت کنند، ایران نیز موضع و واکنش متناسب را اتخاذ خواهد کرد.

غریب‌آبادی در پایان تأکید کرد: این فرصت صرفاً برای ایران نیست، بلکه برای خود اروپایی‌ها نیز هست تا بتوانند اشتباه خود را اصلاح کنند.

نوشته توضیحات غریب‌آبادی درباره فرآیند فعال‌سازی اسنپ‌بک اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.