به گزارش پارسوماش خبر ، میانگین مصرف بنزین در مهر ماه به ۱۳۴ میلیون لیتر رسید رقمی که نشان دهنده رشد ۶.۵ درصدی نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته است در حالی که به گفته مدیر عامل شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی میزان تولید بنزین در کشور ۱۲۰ میلیون لیتر است و بسیاری از کارشناسان افزایش مصرف بنزین و مازوت سوزی را قاتل خاموش مردم می‌دانند اما چرا مصرف بنزین به یکباره بالا رفت! خودروهای غیر استاندارد و فرسوده را می‌توان علت اصلی آلودگی هوا و حتی ناترازی بنزین دانست.

حمل و نقل سهم ۷۰ درصدی آلایندگی‌را دارند

به اعتقاد کارشناسان انرژی سهم مصارف خانگی با توجه به مصرف گاز در خانه‌ها در مقایسه با دیگر بخش‌ها در آلایندگی هوا، سهمی ناچیز است، زیرا صنایع و نیروگاه‌ها نیز در طول سال از سوخت گاز برای فعالیت بهره می‌برند اما با توجه به ناترازی گاز در فصول سرد، مصرف گازوئیل و مازوت، با بخشی از مصرف گاز آنها جایگزین می‌شود که بسته به میزان گوگرد و کیفیت آنها، آلایندگی‌های محلی ایجاد می‌کنند.با این حال، اگر سهم آلایندگی منابع مختلف را در سطح کلان و نه به صورت محلی، بررسی کنیم، بیشترین سهم آلایندگی هوا مربوط به بخش حمل و نقل است که این سهم بیش از ۷۰ درصد است و تنها حدود ۳۰ درصد از آلایندگی هوا به بخش‌های غیر حمل و نقل مثل نیروگاه‌ها، صنایع و مصارف خانگی و غیره بازمی‌گردد، در بخش حمل و نقل نیز عمده آلایندگی مربوط به بخش حمل‌و نقل زمینی است و سهم حمل‌و نقل هوایی و ریلی در آلایندگی هوا در مقایسه با سهم حمل‌و نقل زمینی بسیار ناچیز است. در واقع عمده آلایندگی هوا به مصرف بنزین و گازوئیل در بخش حمل‌و نقل عمومی و خودروهای سواری بازمی‌گردد. به همین دلیل است که کارشناسان این حوزه بر این باورند، در صورتی که خودروهای فرسوده از رده خارج شوند و خودروسازان خودروهایی مطابق استاندارد جهانی تولید کنند نزدیک به ۶۰ میلیون لیتر مصرف بنزین در کشور کاهش پیدا می‌کند و به همان تناسب آلودگی هوا کاهش می‌یابد.

خودروهای بی کیفیت و فرسوده را می‌توان همزمان عامل اصلی آلودگی هوا و ناترازی بنزین دانست، در ابتدا با نگاهی به تعداد خودروهای کشور متوجه می‌شویم، در سراسر کشور ۴۱ میلیون و ۲۰۶ هزار و ۱۴۸ دستگاه خودرو در حال تردد هستند که از این تعداد، ۲۲ میلیون و ۱۰۲ هزار و ۱۴۰ دستگاه فرسوده هستند که شامل ۷ میلیون و ۵۵۲ هزار و ۷۳۰ خودروی سواری، ۱۱ میلیون و ۳۹۵ هزار و ۲۳۸ موتورسیکلت، ۲ میلیون و ۶۸ هزار و ۵۷۱ وانت، ۳۸۵ هزار و ۶۵ تاکسی، ۵۹ هزار و ۷۶۲ اتوبوس، ۹۷ هزار و ۴۵۷ مینی‌بوس، ۴۱ هزار و ۵۸۱ خودروی دولتی، ۲۱۴ هزار و ۴۲۱ کامیون، ۲۵ هزار و ۹۴۳ کامیونت، ۵۳ هزار و ۷۳۲ کشنده و تریلر، ۱۲۳ هزار و ۷۷۲ خودروی کار و ۸۳ هزار و ۸۶۸ سایر وسایل نقلیه فرسوده هستند. آماری که نشان می‌دهد نیمی از ناوگان کشور به‌طور جدی نیازمند نوسازی و خروج از چرخه تردد است. چرا که نیمی از مصرف لجام ‌گسیخته بنزین مربوط به این بخش است.

این ناوگان فرسوده اگر بهترین بنزین‌های جهان را هم مصرف کند باز هم آلایندگی بالایی دارد. ۴ درصد سواری‌ها اسقاطی هستند اما حداقل ۸۰ درصد خودروهای سواری از استاندارد لازم برخوردار نیستند. اینکه گفته می‌شود ۶۱ درصد ذرات معلق برای منابع متحرک و ۸۳ درصد گازهای آلاینده برای صنایع متحرک است در واقع این خودروها نفس مردم ایران را بریده‌اند. متأسفانه صنعت خودرو بازار را به‌شکل انحصاری در اختیار دارد و ممنوعیت واردات خودروهای خارجی مزید بر علت شده تا خودروسازان محصول خود را با هر سطح استاندارد و کیفیتی تولید و به بازار عرضه کنند جایگزینی هم به‌دلیل تحریم‌ها و محدودیت‌های ارزی وجود ندارد.

مصرف بالا، کیفیت بنزین را کاهش داد

پاییز و زمستان اوج آلودگی هوا به خصوص برای کلان شهرها است این شرایط موجب شده است تا نهادسازمان‌ها یکدیگر را مقصر بدانند اگرچه سال‌های گذشته انگشت اتهام به سمت مازوت سوزی نیروگاه‌ها گرفته می‌شد اما به نظر می‌رسد ریشه اصلی این مساله به خودروهای فرسوده و بنزین غیر استاندارد باز می‌گردد حتی بابک افقهی مدیر عامل پیشین شرکت سرمایه گذاری نفت، گاز و پتروشیمی از تولید بنزین با اکتان پایین پرده برداشت و گفت: دولت به دلیل ناترازی بنزین این دست به تولید بنزین با اکتان پایین‌تر کرده است، در حالی که پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس توانایی تولید بنزین با اکتان بالا و بنزین سوپر را دارد که به دلیل ناترازی مجبور به تولید بنزین با اکتان ۸۷ و البته قیمت ارزان شدیم.

راندمان نیروگاهی وضعیت مناسبی دارد

بسیاری از کارشناسان مهمترین دلیل مصرف بالای سوخت توسط نیروگاه‌ها را راندمان پایین عنوان کرده‌اند این در حالیست که متوسط راندمان نیروگاه‌های حرارتی جهان به ۳۹.۰۴ درصد رسیده، این رقم در پایان نیمه نخست امسال در ایران به حدود ۳۹.۵ درصد رسید و از متوسط جهانی بالاتر است.. در همین حال استفاده از مازوت مساله دیگری است که به آن زیاد پرداخته می‌شود و بسیاری آن را علت اصلی این ماجرا می‌دانند. این در حالیست که نیروگاه‌های مازوت سوز در سال جاری در مدار قرار نگرفته‌اند.

با توجه به شرایط پیش رو به نظر می‌رسد دولت باید راهکاری را در نظر بگیرد تا هر یک از ارگان‌ها دیگری را متهم به آلودگی و افزایش انتشار ذرات معلق در هوا نکنند. بهترین راه سرمایه گذاری بخش خصوصی در میادین گازی و بی نیازی از خوراک در فصل زمستان که از این طریق نیروگاه‌ها دیگری نیازی به استفاده از سوخت مایع پیدا نکنند و از آن مهمتر خروج خودروهای فرسوده از حمل و نقل عمومی و جایگزینی خودروهای جدید و با استانداردهای جهانی مهمترین راه برای برون رفت از روزهای نفس‌گیر و کاهش مصرف بنزین به شمار می‌آید.

نوشته نیمی از خودروهای کشور فرسوده‌اند؛ عامل اصلی ناترازی بنزین و آلودگی هوا اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش پارسوماش خبر ، در حالی که مصرف بنزین در تابستان امسال به بیش از ۱۲.۵ میلیارد لیتر رسیده است، آمارها نشان می‌دهد بیش از ۲۲ میلیون دستگاه خودروی فرسوده در کشور در حال تردد هستند؛ ناوگانی که نه‌تنها مصرف سوخت را چند برابر افزایش می‌دهد، بلکه سهم عمده‌ای در آلودگی هوا و هزینه‌های اقتصادی کشور دارد.

طبق اعلام وزارت نفت، مصرف ۱۲.۵ میلیارد لیتر بنزین در سه ماه تابستان معادل حرکت ۱۵۶ میلیارد کیلومتر با خودرویی است که به‌طور میانگین ۸ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر می‌سوزاند؛ فاصله‌ای که ۳.۹ میلیون بار چرخیدن کامل به دور زمین را ممکن می‌کند.

برای درک بهتر این عدد، کافی است تصور کنیم ۱۲.۵ میلیارد لیتر بنزین را بخواهیم در بطری‌های معمولی آب معدنی با ظرفیت ۱.۵ لیتر ذخیره کنیم. در این صورت، بیش از ۸ میلیارد و ۳۰۰ میلیون بطری بنزین خواهیم داشت؛ عددی آن‌قدر بزرگ که اگر این بطری‌ها را پشت سر هم روی زمین بچینیم، چندین بار می‌توانند دور کره زمین را احاطه کنند.

به بیان دیگر، این میزان بنزین آن‌قدر زیاد است که می‌توان به هر انسان روی کره زمین تقریباً یک بطری بنزین ایرانی داد. وزن این حجم از بنزین نیز قابل‌توجه است؛ با در نظر گرفتن چگالی تقریبی ۷۵۰ گرم در هر لیتر، مجموعاً بیش از ۹ میلیون تُن بنزین در سه ماه تابستان در کشور مصرف شده است -معادل وزن ۹ هزار برج ایفل یا بیش از ۳۰ میلیون خودروی سواری.-

این حجم مصرف نه‌تنها بیانگر رشد بالای تقاضای سوخت در کشور است، بلکه نشان می‌دهد تا چه اندازه فرسودگی ناوگان حمل‌ونقل و استفاده از خودروهای کم‌بازده در افزایش مصرف بنزین نقش دارند. هر خودروی فرسوده، به‌طور میانگین ۲ تا ۳ برابر بیش از خودروهای جدید سوخت مصرف می‌کند و سهم بالایی در انتشار آلاینده‌های خطرناک دارد.

نیمی از وسایل نقلیه کشور فرسوده‌اند

بر اساس آمارهای رسمی، در کشور ۴۱ میلیون و ۲۰۶ هزار وسیله نقلیه شامل خودرو، موتورسیکلت، کامیون، اتوبوس و ماشین‌آلات کشاورزی فعال هستند که از این میان ۲۲ میلیون و ۱۰۲ هزار دستگاه فرسوده به شمار می‌روند؛ یعنی بیش از ۵۳ درصد ناوگان حمل‌ونقل کشور.

از این تعداد، ۷.۵ میلیون خودروی سواری، ۱۱.۳ میلیون موتورسیکلت، بیش از ۲ میلیون وانت و ۳۸۵ هزار تاکسی در وضعیت فرسوده قرار دارند. همچنین بیش از ۵۹ هزار اتوبوس، ۹۷ هزار مینی‌بوس و ۲۱۴ هزار کامیون در سراسر کشور عملاً به پایان عمر فنی خود رسیده‌اند.

علاوه بر مصرف بالای سوخت، به گفته وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی، سالانه بیش از ۴۰ هزار مرگ‌ومیر در کشور به دلیل آلودگی هوا و انتشار ذرات معلق رخ می‌دهد؛ بخشی از این آلودگی ناشی از خودروهای فرسوده و مصرف بالای سوخت‌های فسیلی است.

این وسایل نقلیه علاوه بر اثرات زیست‌محیطی، موجب اتلاف منابع ارزی، افزایش هزینه‌های سوخت، فشار بر بودجه یارانه‌ها و کاهش ایمنی جاده‌ها می‌شوند.

برنامه‌های دولت برای نوسازی ناوگان

در همین راستا، فرشاد مقیمی معاون وزیر صمت از ادامه روند اسقاط و نوسازی ناوگان خبر داده است؛ او به پارسوماش خبر گفت: در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۱۶ هزار دستگاه خودرو در کشور اسقاط شده و این روند با هدف کاهش مصرف سوخت و آلایندگی‌ها با جدیت ادامه دارد. موضوع اسقاط تنها به خودرو محدود نیست و شامل شناورهای کشور نیز می‌شود که آیین‌نامه اجرایی آن به‌زودی در دولت تصویب خواهد شد.

مقیمی افزود: در بخش موتورسیکلت، تاکنون ۱۳ هزار نفر از مالکان موتورهای فرسوده برای جایگزینی ثبت‌نام کرده‌اند. همچنین ۸۳۲ راننده تاکسی برای دریافت تاکسی‌های برقی به بانک‌ها معرفی شده‌اند و به‌زودی شاهد ورود این ناوگان جدید خواهیم بود.

او همچنین از نوسازی بیش از ۱,۲۲۴ دستگاه اتوبوس بین‌شهری با همکاری وزارت راه و صندوق نوآوری و شکوفایی خبر داد و گفت: با اضافه شدن چند شرکت دیگر به طرح، پیش‌بینی می‌کنیم شمار اتوبوس‌های جایگزین تا ۱,۵۷۰ دستگاه افزایش یابد.

به گزارش مهر، کارشناسان معتقدند تداوم روند کنونی مصرف سوخت و فرسودگی ناوگان، در سال‌های آینده به بحرانی در حوزه انرژی، آلودگی هوا و ایمنی حمل‌ونقل منجر خواهد شد. همچنین آنطور که وزارت نفت تاکید کرده است اگر روند رشد مصرف بنزین ادامه یابد، کمبود بنزین تا سال ۱۴۰۷ بیش از ۱۶ میلیارد دلار در سال ارزبری خواهد داشت و مصرف بنزین به روزانه ۱۷۰ میلیون لیتر می‌رسد.

از این رو، تسریع در اجرای برنامه‌های اسقاط، نوسازی ناوگان و حمایت از تولید خودروهای کم‌مصرف و برقی، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

اگر این روند با برنامه‌ریزی دقیق و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی ادامه یابد، می‌توان امیدوار بود که در آینده‌ای نه‌چندان دور، ناوگانی جوان، ایمن و پاک جایگزین ناوگان فرسوده امروز شود و مصرف سوخت کشور به سطحی پایدار و قابل‌مدیریت برسد.

نوشته کشور روی موج مصرف بنزین؛ نیمی از خودروها فرسوده و پرمصرف‌اند اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.