به گزارش پارسوماش خبر ، در سال‌هایی که محدودیت‌های بانکی و تحریم‌های مالی نفس پروژه‌های توسعه‌ای را بریده بودند، دستگاه سیاست‌گذار نفت و انرژی ایران به راهی تازه رسید: جایگزینی سرمایه‌گذاری ملی به جای جست‌وجوی وام یا فاینانس خارجی. آغاز این تحول را باید در تغییر رویکرد وزارت نفت و صندوق توسعه ملی جست‌وجو کرد؛ جایی که منابع داخلی، از سپرده‌های ارزی تا تسهیلات ریالی، به تدریج به پشتیبان اصلی پروژه‌های بالادست و میان‌دست تبدیل شدند.

عبور از عصر وام‌گیری خارجی

در دهه‌ی ۱۳۹۰، پروژه‌های نفت و گاز ایران به‌ویژه پس از برجام، امید داشتند با ورود شرکت‌های بزرگ نفتی از فرانسه، ایتالیا و چین جان تازه‌ای بگیرند. اما بازگشت تحریم‌ها، مسیر را به‌کلی مسدود کرد. آن زمان بخش بزرگی از طرح‌ها یا متوقف شدند یا با تغییر کارفرما به پیمانکاران داخلی سپرده شدند. این تجربه تلخ باعث شد سیاست رسمی دولت و وزارت نفت به سمت مفهوم «درون‌زایی مالی» حرکت کند؛ یعنی استفاده از سرمایه داخلی، از محل صندوق توسعه ملی، بانک‌های بزرگ کشور و نهادهای عمومی غیردولتی.

در واقع، راهبرد «خودتأمینی مالی» اکنون جایگزین مدل‌های قدیمی جذب سرمایه‌گذار خارجی شده است. هدف هم روشن است: کاهش ریسک‌های ارزی، افزایش تاب‌آوری پروژه‌ها، و بهره‌گیری از ظرفیت نقدینگی داخلی در جهت تولید ارزش افزوده.

صندوق توسعه ملی در قامت شریک توسعه

مهم‌ترین ابزار در این مسیر، صندوق توسعه ملی است که در سال‌های اخیر از «حساب ذخیره ارزی» فراتر رفته و به بازوی اصلی سرمایه‌گذاری ملی تبدیل شده است. اگر تا چند سال پیش صندوق تنها نقش تسهیلات‌دهنده را داشت، حالا در طرح‌های راهبردی پارس جنوبی، غرب کارون، و احداث مجتمع‌های پتروپالایشی به‌عنوان «شریک مالی» نقش‌آفرینی می‌کند.

به‌گفته‌ی منابع آگاه، نزدیک به ۸ میلیارد دلار از منابع ارزی صندوق طی سه سال گذشته در پروژه‌های بالادستی نفت و گاز تخصیص یافته است. علاوه بر آن، بخشی از خوراک طرح‌های پتروشیمی از محل بازگشت ارزهای صادراتی تأمین شده تا نیاز به استقراض یا جذب فاینانس خارجی عملاً از میان برود.

از سوی دیگر، صندوق توسعه با طراحی سازوکار «تضمین سرمایه‌گذاری» از محل منابع ریالی، به بانک‌های عامل اجازه داده است در مقابل هر دلار تسهیلات اعطایی به پروژه‌های انرژی، پشتوانه ارزی مطمئنی داشته باشند. این مدل، که شباهتی به صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری در کشورهای نوظهور دارد، موجب شده ریسک بازپرداخت و اختلافات حقوقی تا حد زیادی کاهش یابد.

بانک‌ها و سرمایه‌گذاران عمومی؛ از تماشاگر تا بازیگر

بانک‌های بزرگ تجاری و تخصصی نیز رفته‌رفته در این عرصه فعال شده‌اند. در واقع، با طرح «تسهیلات هدفمند پروژه‌ای»، بانک مرکزی به نظام بانکی اجازه داد تا سرمایه‌های خرد مردم را از مسیر سپرده‌های بلندمدت به سمت پروژه‌های مشخص هدایت کند. بانک‌های ملی، ملت، صادرات و صنعت و معدن از نخستین مؤسسات بودند که به تأسیس صندوق‌های پروژه دست زدند.

نکته قابل‌توجه این است که بخش قابل توجهی از سهام پروژه‌های جدید در حوزه توسعه میادین مشترک، متعلق به همین بانک‌هاست. این اتفاق، نوعی هم‌سوسازی میان منافع عمومی و تولید ملی را رقم زده است. به تعبیر یکی از مدیران صندوق توسعه، «بانک‌ها دیگر تماشاگر نیستند، بلکه در سود و زیان پروژه شریک‌اند.»

علاوه بر بانک‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری تابعه نهادهای عمومی مانند شستا، ساتا و بنیاد مستضعفان نیز پا به میدان نهاده‌اند. با انتقال بخشی از دارایی‌های غیربازده خود به طرح‌های زنجیره‌ای نفت، گاز و پتروشیمی، این مؤسسات توانسته‌اند ضمن حفظ ارزش سرمایه، به گردش مالی ملی کمک کنند؛ گرچه مشارکت آن‌ها هنوز با ظرفیت واقعی‌شان فاصله دارد.

پروژه‌هایی با مهر «ساخت داخل»

نشانه‌های تغییر در میدان نیز نمایان است. طی دو سال اخیر، توسعه بخش دوم میدان آزادگان جنوبی، تداوم تولید در فاز ۱۴ پارس جنوبی و آغاز عملیات در میدان گازی بلال، همگی با اتکاء به منابع داخلی انجام شده‌اند. به گفته مسئولان، بیش از ۷۵ درصد تجهیزات نصب‌شده در این طرح‌ها ساخت داخل بوده و پیمانکاران ایرانی بدون نیاز به تأمین مالی خارجی زنجیره تأمین را پیش برده‌اند.

برای نمونه، در فاز دوم میدان یادآوران، تأمین مالی به‌طور کامل توسط کنسرسیومی از بانک‌های داخلی و عرضه اوراق سلف نفتی صورت گرفته است. این نخستین سرمایه‌گذاری بالادستی است که هیچ منبع خارجی در آن حضور ندارد و سود آن مستقیماً به شبکه بانکی کشور بازمی‌گردد. مدل مشابهی نیز در توسعه پالایشگاه میعانات گازی سیراف اجرا می‌شود که از محل تسهیلات ریالی و سپرده‌گذاری مستقیم صندوق توسعه ملی تغذیه می‌گردد.

بازگشت اعتماد به مهندسی ایرانی

هم‌زمان با تأمین مالی داخلی، شرکت‌های توانمند ایرانی در حوزه مهندسی و خدمات فنی هم رشد خیره‌کننده‌ای داشته‌اند. در سال ۱۴۰۳ میزان اشتغال مستقیم در صنایع انرژی به حدود ۱۶۰ هزار نفر رسید که بخش عمده‌ای از آن در پروژه‌هایی بود که هیچ سرمایه خارجی نداشتند. حضور شرکت‌های دانش‌بنیان در ساخت تجهیزاتی چون کمپرسورهای فشار قوی، مبدل‌های حرارتی و سیستم‌های کنترلی باعث شد هزینه تمام‌شده برخی پروژه‌ها تا ۳۰ درصد کاهش پیدا کند.

به بیان دیگر، سیاست سرمایه‌گذاری ملی نه‌تنها به رشد مالی وابسته نیست، بلکه زنجیره‌ای از توسعه صنعتی و فناورانه را نیز به حرکت درآورده است. آنچه روزی تهدیدی به نام «قطع همکاری شرکت‌های خارجی» شمرده می‌شد، امروز به فرصتی برای تثبیت توان داخلی تبدیل شده است.

از جذب تا کنترل سرمایه؛ اصلاح مسیر قدیمی

در سیاست‌گذاری جدید وزارت نفت، نگاه به سرمایه دیگر صرفاً جذب پول نیست، بلکه هدایت آن به سمت پروژه‌های دارای بازده اقتصادی واقعی است. از این منظر، معیارهای انتخاب طرح‌ها تغییر کرده‌اند. اکنون اولویت با پروژه‌هایی است که در مدت کمتر از ۴ سال بازدهی دارند، نمونه آن طرح‌های NGL و جمع‌آوری گازهای همراه نفت است.

صندوق توسعه و وزارت نفت برای پیشگیری از تکرار تجربه «ناتمام‌ماندن پروژه‌ها» سازوکاری تحت عنوان «چارچوب تضمین بازگشت سرمایه» طراحی کرده‌اند؛ در این چارچوب، بخشی از درآمد صادرات فرآورده‌ها یا گاز طبیعی به صندوق بازمی‌گردد تا بازپرداخت تسهیلات تسهیل شود. این ابتکار در واقع نقش وام‌دهنده خارجی را با یک نهاد داخلی جایگزین کرده است.

بازار سرمایه و نقش مردم

در این میان، بازار سرمایه نیز به عرصه تازه‌ای از حضور مردم در پروژه‌های ملی بدل شده است. عرضه اوراق مشارکت نفتی با پشتوانه فروش داخلی فرآورده‌های نفتی و گازی، زمینه‌ای فراهم کرده تا پس‌اندازهای خرد مردم به شکل مستقیم در پروژه‌های انرژی به کار گرفته شوند. نهاد ناظر بازار سرمایه اعلام کرده میزان مشارکت حقیقی‌ها در عرضه اوراق سلف نفتی نسبت به سال گذشته ۴۲ درصد رشد داشته است.

اتصال بازار سرمایه به پروژه‌های انرژی، به نوعی «دموکراتیزه شدن تأمین مالی» تعبیر می‌شود. زیرا هر خانوار ایرانی می‌تواند به سهمی مشخص از درآمدهای نفتی دست یابد، بی‌آنکه دولت مجبور به جذب فاینانس خارجی با هزینه‌های سنگین باشد. این روند در عین حال اعتماد عمومی را به نظام سرمایه‌گذاری داخلی افزایش داده است.

نمونه‌های مقایسه‌ای از منطقه

تجربه ایران در حرکت به سمت سرمایه‌گذاری ملی، در منطقه نیز الگوهایی مشابه دارد. در عربستان، صندوق سرمایه‌گذاری عمومی (PIF) طی پنج سال اخیر به موتور توسعه پروژه‌های انرژی و تکنولوژی بدل شده است؛ هدفی که ایران با صندوق توسعه ملی دنبال می‌کند. در عراق نیز بانک تجارت بین‌المللی بغداد مدل‌های تأمین مالی پروژه‌های نفتی را با تکیه بر سپرده‌های داخلی به اجرا گذاشته است. با این حال، نکته تمایز ایران در وسعت اتکای کامل به منابع داخلی است.

در حالی که کشورهای همسایه حتی در زمان مازاد درآمد نفتی از منابع خارجی استفاده می‌کنند، ایران تلاش کرده استقلال مالی در بخش انرژی را به یک اصل پایدار بدل سازد.

تأثیر بر شاخص‌های کلان اقتصادی

این تغییر رویکرد علاوه بر آثار ساختاری بر صنعت نفت، پیامدهای اقتصاد کلان نیز داشته است. داده‌های رسمی نشان می‌دهد نسبت سرمایه‌گذاری به تولید ناخالص داخلی در بخش انرژی برای نخستین بار پس از ۱۳۹۷ روند صعودی دارد. وابستگی بودجه عمرانی به ارز خارجی نیز کاهش یافته و تقاضا برای ارزهای سخت جهت واردات تجهیزات سنگین حدود ۶ میلیارد دلار کم‌تر از میانگین پنج‌ساله قبل بوده است.

همچنین، ثبات نسبی نرخ ارز در سال ۱۴۰۴ تا حدی ناشی از همین بازگشت منابع داخلی به بخش انرژی و کاهش فشار تقاضای ارزی ارزیابی می‌شود. بدین‌ترتیب، استقلال مالی در صنعت نفت نقش پررنگی در مهار نوسانات ارزی ایفا کرده است.

چالش‌ها؛ نقدینگی فربه و شفافیت محدود

با وجود همه موفقیت‌ها، مسیر سرمایه‌گذاری ملی بدون چالش نیست. نخستین مشکل، وفور نقدینگی و خطر تزریق غیربهینه منابع به طرح‌های کم‌بازده است. بانک‌ها در رقابت برای حضور در پروژه‌ها گاهی استانداردهای ارزیابی فنی را کنار می‌گذارند. کارشناسان نسبت به شکل‌گیری پروژه‌هایی مشابه «پتروپالایشگاه‌های نیمه‌تمام دهه ۹۰» هشدار می‌دهند.

از سوی دیگر، نبود شفافیت کافی در نحوه تخصیص منابع صندوق توسعه و بانک‌های عامل، گاهی فاصله‌ای میان اهداف اعلامی و نتایج واقعی ایجاد کرده است. در چند پروژه بزرگ، تأخیر در بازپرداخت تسهیلات یا عدم‌تحقق تولید، هزینه فرصت سنگینی بر سرمایه ملی گذاشت. در پاسخ، صندوق توسعه وعده داده سامانه‌ای عمومی برای نمایش اطلاعات پروژه‌ها راه‌اندازی کند تا مردم از محل و نتیجه سرمایه‌گذاری‌ها مطلع شوند.

صادرات دانش فنی؛ حلقه نهایی خوداتکایی

در گام بعدی، وزارت نفت به‌دنبال تبدیل سرمایه‌گذاری داخلی به سکوی جهش صادراتی است. با تقویت پیمانکاران ایرانی و ارتقای استانداردهای فنی، زمینه برای حضور آنان در پروژه‌های بین‌المللی فراهم می‌شود. کشورهای همسایه در آسیای مرکزی و شمال آفریقا اکنون مشتری خدمات مهندسی ایرانی‌اند و حتی پیشنهادهایی برای استفاده از سازوکار مالی ریالی ارائه شده است.

بدین‌ترتیب، سرمایه‌گذاری ملی نه‌تنها جایگزین وام خارجی شده، بلکه امکان درآمدزایی فرامرزی نیز ایجاد کرده است؛ درآمدی که می‌تواند مجدداً به صندوق توسعه بازگردد و چرخه خوداتکایی را کامل کند.

آینده‌ای که به درآمد نفت وابسته نیست

تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که در صورت تداوم سیاست‌های کنونی، ایران طی پنج سال آینده قادر است بخش عمده توسعه میادین نفتی و گازی خود را بدون جذب منابع خارجی پیش ببرد. این به معنای آغاز دوره‌ای است که اتکای سنتی به درآمد نفت برای تأمین مالی پروژه‌های نفتی پایان می‌یابد. سرمایه‌های ملی، از صندوق توسعه گرفته تا سپرده‌های بانکی و بازار سرمایه، عملاً جایگزین نفت خام در تأمین مالی کشور خواهند شد.

نوشته تولید نفت با پول ایرانی؛ امکان پایان وابستگی ارزی وجود دارد؟ اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش به نقل از شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی، غلامعباس حسینی مدیرعامل شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی در نشست بررسی پروژه‌های راهبردی با حضور مدیر هماهنگی و نظارت بر تولید شرکت ملی گاز ایران با تأکید بر اهمیت آمادگی کامل برای فصل سرما گفت: کارکنان و متخصصان مجتمع گاز پارس جنوبی با روحیه‌ای جهادی و تعهد ملی برای مقابله با هرگونه تهدید دشمن و حفاظت از سرمایه‌های ارزشمند کشور در آماده‌باش کامل قرار دارند.

وی با اشاره به اجرای موفق عملیات تعمیرات اساسی در پالایشگاه‌های سیزده‌گانه افزود: این عملیات با برنامه‌ریزی دقیق و تلاش شبانه‌روزی گروه‌های تخصصی انجام شده و اکنون مراحل پایانی تعمیرات اساسی پالایشگاه‌های دوم و دوازدهم در حال اتمام است. طبق زمان‌بندی، این مراحل تا پایان ۲۷ مهر به اتمام می‌رسد.

مدیرعامل شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی با بیان اینکه مدیران پالایشگاه‌ها موظف‌ هستند تجهیزات راهبردی، حیاتی و کلیدی هر پالایشگاه را برای عبور ایمن از فصل زمستان آماده‌سازی کنند، بیان کرد: پروژه کاهش مشعل‌سوزی نیز با شتاب بیشتری در حال پیشرفت است و اقلام کلیدی این پروژه باید بدون تأخیر تأمین و تحویل پیمانکاران شود تا در فصل سرما هیچ‌ اختلالی روی ندهد.

حسینی با تأکید بر نهایی‌سازی وضع زیرساخت‌های حیاتی اظهار کرد: سیستم آب آتش‌نشانی در تمام پالایشگاه‌ها باید مطابق با آخرین استانداردها آماده باشد و پمپ‌های آمین نیز بدون نقص و با آمادگی کامل وارد فصل سرما شوند.

وی با اشاره به تجربه موفق پالایشگاه‌های اول و پنجم در زمینه قراردادهای تجمیعی گفت: اقدام‌های مؤثر این پالایشگاه‌ها نتایج قابل توجهی داشته و سایر پالایشگاه‌ها نیز باید با سرعت و برنامه‌ریزی مناسب این مسیر را ادامه دهند.

نوشته آمادگی پالایشگاه‌های پارس جنوبی برای زمستان ۱۴۰۴ اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش ، محمود لندی، مدیرعامل شرکت فولاد اکسین خوزستان با اعلام این خبر، بیان کرد: این ورق فولادی محصولی راهبردی است که تاکنون تنها چند کشور پیشرفته اروپایی و آسیای شرقی توان تولید آن را داشتند.

وی گفت: این دستاورد نتیجه ماه‌ها تلاش‌های تحقیقاتی، آزمایشگاهی و عملیاتی متخصصان خوزستانی است که در مرداد ماه سال جاری به ثمر نشست و ایران را در جمع معدود تولیدکنندگان جهانی این گرید استراتژیک فولادی قرار داد.

لندی با اشاره به ویژگی‌های ممتاز این محصول افزود: ورق‌های فولادی API۵L X۶۵MS با استحکام تسلیم بالاتر از ۴۵۰ مگاپاسکال، مقاومت ویژه در برابر خوردگی و ترک‌های ناشی از محیط‌های ترش و تولید به روش نورد ترمومکانیکال (TMCP)، نقشی حیاتی در تامین ایمنی و پایداری خطوط انتقال نفت و گاز کشور ایفا می‌کنند.

مدیرعامل فولاد اکسین خوزستان در ادامه گفت: بر اساس بررسی‌ها، تنها در طرح‌های بزرگ نظیر خطوط انتقال گاز ترش میادین پارس جنوبی و شمالی، نیاز کشور به این محصول بیش از دو میلیون تن برآورد شده است، با دستیابی به توان تولید داخلی، ایران از واردات این ورق استراتژیک بی‌نیاز خواهد شد و طرح‌های نفت و گاز کشور با پشتوانه‌ای مطمئن ادامه می‌یابند.

وی با اشاره به همکاری‌های صنعتی تاکید کرد: تحقق این دستاورد با همکاری نزدیک میان شرکت فولاد اکسین خوزستان و شرکت فولاد جهان‌آرا اروند و بهره‌گیری از مزیت‌های جغرافیایی و زنجیره تامین راهبردی امکان‌پذیر شد.

لندی ادامه داد: همچنین آزمون‌های تخصصی شامل آنالیز شیمیایی، کشش، ضربه، خمش، سختی، متالوگرافی، DWTT، آزمون‌های غیرمخرب آلتراسونیک و آزمون‌های خوردگی بلندمدت (HIC و SSCC) مطابق با استانداردهای API ۵L و NACE MR۰۱۷۵، کیفیت بالای این محصول را به‌طور کامل تایید کرده است.

لندی خاطرنشان کرد: با تولید موفقیت‌آمیز گرید X۶۵MS، زمینه برای تولید گریدهای بالاتر همچون X۷۰MS و X۸۰MS نیز فراهم شده است؛ اقدامی که علاوه بر پاسخ به نیاز داخلی، ظرفیت صادرات به بازارهای منطقه‌ای و تقویت زنجیره ارزش صنعت فولاد کشور را ایجاد خواهد کرد.

وی در پایان این موفقیت را نمادی از خودباوری و توان جوانان متخصص خوزستانی دانست و آن را گامی درخشان در مسیر تحقق اهداف توسعه‌ای کشور در حوزه نفت، گاز و فولاد برشمرد.

نوشته شرکت فولاد اکسین خوزستان، ایران را در تولید ورق X۶۵MS خودکفا کرد اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش پارسوماش خبر ، ایران بیش از ۲۸ میدان نفتی و گازی مشترک با همسایگان دارد که برخی از آن‌ها مانند «پارس جنوبی» با قطر و «آزادگان» با عراق، در زمره غول‌های انرژی جهان هستند. تجربه نشان داده که تعلل در توسعه این میادین، به برداشت پیش‌دستانه طرف مقابل می‌انجامد. برای نمونه، در سال‌های اخیر قطر توانسته است تولید روزانه خود از پارس جنوبی را حدود ۱.۵ برابر ایران افزایش دهد. این شکاف برداشت معادل میلیاردها دلار درآمد از دست‌رفته است.

افزایش درآمد ارزی پایدار

توسعه میادین مشترک، علاوه بر جبران عقب‌ماندگی تولید، منابع ارزآور کشور را تثبیت می‌کند. با بهره‌برداری کامل از ظرفیت غرب کارون، ایران می‌تواند سالانه بیش از ۲۰ میلیارد دلار به صادرات نفت اضافه کند؛ رقمی که برای پوشش بخش عمده نیازهای سرمایه‌گذاری و اجرای طرح‌های زیرساختی کافی است. وزارت اقتصاد با استفاده از ابزارهایی مثل صندوق توسعه ملی و بازار سرمایه، می‌تواند بخشی از این سرمایه‌گذاری‌ها را به‌صورت پروژه‌محور تأمین کند.

تقویت موقعیت ژئوپلیتیک ایران

کنترل بیشتر بر منابع هیدروکربوری مشترک، موقعیت ایران را هم در اوپک و هم در بازارهای آسیایی و اروپایی تقویت می‌کند. وقتی توان صادرات پایدار و قابل اتکا وجود داشته باشد، ایران در مذاکرات تجاری و سیاسی با شرکای انرژی، قدرت چانه‌زنی بالاتری خواهد داشت.

انتقال فناوری و ارتقا داخلی

میادین مشترک به‌ویژه در لایه‌های عمیق دریایی نیازمند فناوری‌های پیشرفته حفاری، مدیریت فشار مخزن و بازیافت پیشرفته‌اند. توسعه این پروژه‌ها با مشارکت شرکت‌های بین‌المللی می‌تواند فرصتی برای انتقال فناوری باشد؛ فرصتی که اگر با راهبرد «بومی‌سازی هدفمند» همراه شود، ظرفیت صنعتی کشور را برای پروژه‌های بعدی ارتقا می‌دهد.

اشتغال‌زایی و توسعه منطقه‌ای

استان‌هایی چون خوزستان، بوشهر و هرمزگان که میزبان این میادین هستند، با آغاز فازهای توسعه‌ای جدید می‌توانند شاهد جهش اشتغال باشند. هر پروژه میادین مشترک علاوه بر صدها شغل مستقیم، صدها فرصت شغلی غیرمستقیم در بخش خدمات، حمل‌ونقل و صنایع پشتیبان ایجاد می‌کند.

پاسخ به تهدید کاهش فشار مخازن

تأخیر در برداشت علاوه بر از دست رفتن سهم ملی، به افت فشار مخزن منجر می‌شود که بعداً بازیافت را بسیار پرهزینه یا حتی غیرممکن می‌کند. سرمایه‌گذاری زودهنگام ضمن حفظ فشار طبیعی، هزینه‌های آتی را کاهش می‌دهد.

هم‌افزایی با سیاست خارجی اقتصادی

وزارت نفت و وزارت اقتصاد می‌توانند با هماهنگی دستگاه دیپلماسی، قراردادهای جدید سرمایه‌گذاری با چین، روسیه و کشورهای منطقه را به‌گونه‌ای طراحی کنند که هم منابع مالی و هم فناوری مورد نیاز را تأمین کند. تجربه توافق‌های بلندمدت با پکن نشان داده که چارچوب‌های برد-برد امکان‌پذیر است.

افزایش قدرت چانه‌زنی در اوپک و بازار جهانی

هر بشکه تولیدی که از میادین مشترک به دست می‌آید، علاوه بر درآمد ارزی، کارت قدرتی برای ایران در اوپک است. تثبیت سهمیه‌ها و اثرگذاری بر روند قیمت نفت، به‌طور مستقیم از ظرفیت تولید ناشی می‌شود.

توسعه میادین نفت و گاز مشترک برای ایران صرفاً یک پروژه صنعتی نیست، بلکه تصمیمی راهبردی با اثرات بلندمدت بر درآمد ملی، امنیت انرژی و اقتدار ژئوپلیتیک کشور است. هر بشکه نفت و هر مترمکعب گاز که امروز از این میادین برداشت می‌کنیم، در واقع بخشی از آینده اقتصادی و جایگاه بین‌المللی ایران را تثبیت می‌کند.

براساس داده‌های وزارت نفت، حجم ذخایر موجود در میادین مشترک ایران با کشورهای همسایه به بیش از ۲۹ میلیارد بشکه نفت و حدود ۲۳ تریلیون مترمکعب گاز می‌رسد. این ارقام نه به‌صورت نامحدود و نه به‌صورت تضمینی در دسترس خواهند بود؛ در میدان مشترک، هر روز تأخیر به معنای از دست رفتن فرصت برداشت و واگذاری آن به طرف مقابل است.

از منظر اقتصادی، توسعه این میادین می‌تواند سالانه ده‌ها میلیارد دلار به درآمد ارزی کشور اضافه کند. این درآمد در شرایط تحریم، موتور محرک پروژه‌های ملی از زیرساخت‌های بزرگ راه و ریلی تا صنایع مادر خواهد بود. نقش وزارت اقتصاد در این حوزه «حیاتی» است، زیرا بدون معماری دقیق در جذب سرمایه داخلی و خارجی، هیچ برنامه توسعه‌ای با سرعت و مقیاس مورد نیاز اجرایی نمی‌شود. ابزارهایی مانند صندوق توسعه ملی، اوراق مشارکت پروژه‌ای، مدل‌های سرمایه‌گذاری EPCF و BOT، و هم‌زمان بهره‌گیری از ظرفیت بازار سرمایه، باید به‌طور همزمان به کار گرفته شوند.

جنبه فنی ماجرا نیز حیاتی است. بسیاری از این میادین، به ویژه میادین دریایی و عمیق، نیازمند فناوری‌های حفاری پیشرفته و مدیریت فشار مخزن هستند که بدون انتقال دانش از شرکای خارجی، توسعه کامل آن‌ها دشوار خواهد بود. به همین دلیل، قراردادهای سرمایه‌گذاری باید مشروط به انتقال فناوری و برنامه بومی‌سازی تجهیزات باشد تا کشور از وابستگی دائمی رها شود.

از بُعد منطقه‌ای، رشد برداشت ایران از میادین مشترک، موقعیت کشور را در اوپک و در بازار انرژی آسیا و اروپا تقویت می‌کند. این امر نه‌تنها به افزایش قدرت چانه‌زنی ایران در تعیین قیمت و سهمیه‌ها کمک می‌کند، بلکه به ثبات در تأمین انرژی برای مشتریان استراتژیک – به‌ویژه چین، هند و برخی کشورهای اروپایی – منجر می‌شود.

با در نظر گرفتن این عوامل، راهبرد توسعه میادین مشترک باید سه محور اصلی را دنبال کند:

1. سریع‌سازی برداشت و اولویت‌بندی میادین کلیدی

   • تمرکز بر میادینی که بیشترین شکاف برداشت با کشور مقابل دارند و از نظر فنی کمترین موانع را دارند، مثل فازهای عقب‌مانده پارس جنوبی و میدان آزادگان.

2. تأمین مالی هوشمند و متنوع

   • اجرای ترکیبی روش‌های تأمین مالی داخلی و خارجی، با اولویت دادن به مدل‌هایی که بازپرداخت آن از محل درآمد خود میدان باشد، تا بودجه عمومی کشور تحت فشار قرار نگیرد.

3. توسعه فناوری بومی و کاهش وابستگی

   • ایجاد برنامه‌ای ۵ تا ۷ ساله برای انتقال فناوری حفاری و تجهیزات فراساحل، با مشارکت شرکت‌های بین‌المللی و دانشگاه‌های داخلی، به‌گونه‌ای که در بلندمدت اجرای پروژه‌های مشابه صرفاً با توان داخلی قابل انجام باشد.

در نهایت، اگر کشور بتواند برداشت از میادین مشترک را در یک برنامه پنج‌ساله به حداقل ۸۵ درصد ظرفیت اسمی برساند، ضمن جلوگیری از هدررفت منابع، جهشی تاریخی در درآمدهای ارزی و قدرت سیاسی رقم خواهد خورد. این پروژه، در واقع یک مأموریت ملی است که نیازمند هم‌افزایی وزارت نفت، وزارت اقتصاد، دستگاه دیپلماسی و بخش خصوصی داخلی و خارجی است.

نوشته توسعه میادین نفت و گاز مشترک؛ مأموریت فوری برای حفظ ثروت ملی اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش روز یکشنبه پارسوماش خبر از شرکت پتروپارس، حمیدرضا ثقفی مدیرعامل این شرکت درباره پیچیدگی‌های فنی حفاری این چاه افزود: این چاه در یکی از دشوارترین نواحی زمین‌شناسی مخزن، در عمق چهار هزار و ۶۴۰ متری و با وجود گسل‌ها و شکستگی‌های متعدد، با تکیه بر دانش مهندسان ایرانی، توسط شرکت پسکو از زیرمجموعه‌های گروه پتروپارس و با پشتیبانی مؤثر شرکت نفت و گاز پارس به‌عنوان کارفرما، با موفقیت اجرا شد.

وی ادامه‌داد: مشکلات حفاری در این چاه به‌دقت تحلیل و به‌عنوان درس‌آموخته مستندسازی شد تا در ادامه عملیات در این سکو، کنترل زمان حفاری به‌صورت مؤثرتر انجام گیرد. امیدواریم این تجربیات و آموخته‌ها بتوانند زمان حفاری پروژه Infill در دو چاه باقی‌مانده در سکوی SPD۱ فاز یک را بهبود بخشند؛ هرچند نباید از پیچیدگی‌های فنی و چالش‌های حفاری این دو چاه به‌راحتی گذشت.

مدیرعامل گروه پتروپارس با اشاره به نقش پررنگ این گروه در افزایش ظرفیت تولید گاز کشور، خاطرنشان کرد: در هشت ماه گذشته، بیش از ۲۴۳ میلیون فوت‌مکعب در روز به ظرفیت تولید گاز کشور در پارس جنوبی افزوده‌ایم.

ثقفی ادامه‌داد: این چاه پس از انجام آزمایش‌های نهایی و اجرای عملیات پمپاژ اسید (Acidizing) به‌منظور شست‌وشوی لایه های بهره‌ده، در سوم خردادماه سال جاری آغاز به جریان کرد و پس از آن، انجام اسیدکاری گسترده و اتصال به خط بهره‌برداری نیز بلافاصله انجام شد و طبق برنامه، با اتمام تست‌های نهایی وارد مدار بهره‌برداری شد.

وی گفت: این چاه روزانه حدود ۶۳.۵ میلیون فوت‌مکعب (معادل ۱.۸ میلیون مترمکعب) به ظرفیت تولید گاز کشور می‌افزاید که اقدامی موثر در کاهش ناترازی انرژی و افزایش پایداری تامین گاز کشور به شمار می رود.

فاز یک پارس جنوبی به‌عنوان نخستین فاز ایرانی توسعه این میدان گازی عظیم، پیش‌تر در سال ۱۳۸۳ توسط شرکت پتروپارس در بخش‌های فراساحل و خشکی به بهره‌برداری رسیده بود.

نوشته افزایش ۶۳.۵ میلیون فوت مکعبی ظرفیت تولید روزانه گاز کشور اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش پارسوماش خبر از وزارت نفت، محمد نعمتی عامل اصلی پایداری تولید را انجام تعمیرات اساسی منظم، نگهداشت روزانه کارآمد و بهره‌برداری صحیح از تجهیزات دانست و خاطرنشان کرد: با تلاش جمعی کارکنان و همکاری بخش‌های پشتیبانی مانند بازرسی فنی و گروه‌های تأمین کالا، توانستیم تولید پایدار و حداکثری را محقق کنیم.

جایگزینی تجهیزات با نمونه ایرانی

مدیر پالایشگاه دهم مجتمع گاز پارس جنوبی درباره استفاده از ظرفیت ساخت داخل ادامه داد: ۹۰ درصد تجهیزات مورد نیاز پالایشگاه در سال ۱۴۰۳ از سازندگان داخلی تأمین شد و برنامه‌ریزی شده است که این رقم در سال ۱۴۰۴ به ۹۵ درصد برسد.

وی افزود: قطعات حیاتی آف‌گس‌کمپرسورها، مکانیکال‌سیل انواع پمپ‌ها، الکترولایزر سل‌های واحد ۱۲۵ و هیترهای الکتریکال همگی با همکاری شرکت‌های ایرانی تأمین می‌شود.

نعمتی درباره جایگزینی یک تجهیز ایتالیایی با نمونه ساخت داخل آن ادامه داد: این دستاوردها نمادی از رشد و بلوغ صنعتگران داخلی است که نقش مهمی در پایداری تولید ایفا می‌کنند.

وی یکی از اولویت‌های پالایشگاه دهم را بهینه‌سازی مصرف انرژی برشمرد و گفت: پارسال با اصلاح عملکرد بویلرها، ظرفیت تولید بخار از ۱۱۰ به ۱۵۰ تن در ساعت افزایش یافت که افزون بر افزایش بهره‌وری انرژی، نقش مهمی نیز در ارزش افزوده داشته است.

پیشرفت ۴۰ درصدی مزایده گازهای مشعل

مدیر پالایشگاه دهم مجتمع گاز پارس جنوبی ادامه داد: پروژه‌های مهمی در حوزه محیط زیست در دستور کار قرار دارد که ازجمله آن‌ها می‌توان به ارتقای کمپرسورهای آف‌گس که منجر به کاهش محسوس مشعل‌سوزی شد و پروژه مزایده گازهای مشعل که تاکنون ۴۰ درصد پیشرفت داشته و انتظار می‌رود تا پایان ۱۴۰۴ تکمیل شود، اشاره کرد.

نعمتی درباره اقدام‌های انجام‌شده برای رفع دغدغه‌های تولید افزود: با اقدام‌های اصلاحی و تلاش‌های مستمر همکاران، ظرفیت تولید گاز پالایشگاه از ۵۰ میلیون مترمکعب به ۵۳ میلیون مترمکعب در روز افزایش یافت که معادل ۶ درصد رشد است. این افزایش تولید افزون بر تأمین بهتر نیازهای کشور، به پایداری و استمرار تولید در سال جاری نیز کمک شایانی می‌کند.

وی با اشاره به اینکه برنامه تعمیرات اساسی پالایشگاه که یکی از برنامه‌های کلیدی است، امسال برای مدت ۱۵ روز برنامه‌ریزی شده است، افزود: این مدت نسبت به سایر پالایشگاه‌ها کوتاه‌ترین زمان تعمیرات اساسی است و نشان‌دهنده دقت و بهینه‌سازی برنامه‌ریزی‌ها است. این اقدام‌ها اجازه می‌دهد تا با حداقل توقف، بیشترین بهره‌وری حفظ و استمرار تولید تضمین شود.

اهمیت تعمیرات تجهیزات حیاتی در تولید حداکثری

مدیر پالایشگاه دهم مجتمع گاز پارس جنوبی درباره تعمیرات تجهیزات حیاتی ازجمله کمپرسورها و توربین‌های تزریق گاز خاطرنشان کرد: برای این تجهیزات نیز برنامه تعمیرات مدون و منظم انجام شده است که اجرای به‌موقع آن‌ها، به‌ویژه تعمیرات اساسی توربین‌ها، نقش مهمی در حفظ پایداری تولید با ظرفیت حداکثری دارد.

نعمتی به نقش کار تیمی و هماهنگی همه واحدها در فصل زمستان اشاره کرد و گفت: این موفقیت‌ها نتیجه تلاش و مسئولیت‌پذیری بالای کارکنان در همه بخش‌هاست که به شکل منسجم برای حفظ تولید حداکثری و پایدار فعالیت می‌کنند.

وی از انجام موفق تعمیرات اضطراری توربین‌های مدل زوریا برای نخستین‌بار در کشور خبر داد و گفت: این تعمیرات که معمولاً باید در شرکت‌های تخصصی خارج از منطقه و در مدت چهار ماه انجام شود، با تشکیل کارگروه تخصصی و تلاش شبانه‌روزی در کارگاه مرکزی پالایشگاه دهم، ظرف یک ماه به‌طور کامل و موفقیت‌آمیز انجام شد؛ اقدامی که سبب افزایش سه‌ماهه ظرفیت تولید و ارتقای قابلیت اطمینان پالایشگاه شد.

مدیر پالایشگاه دهم مجتمع گاز پارس جنوبی اظهار امیدواری کرد که با استمرار بهره‌برداری صحیح، بهره‌مندی از تخصص داخلی و برنامه‌های هدفمند، پالایشگاه دهم مجتمع گاز پارس جنوبی بتواند همچنان نقشی مؤثری در تأمین انرژی کشور ایفا کند.

طرح توسعه فاز ۱۹ میدان گازی پارس جنوبی در خرداد ماه ۱۳۸۹ توسط شرکت نفت و گاز پارس (POGC) و در قالب یک قرارداد EPC به کنسرسیومی متشکل از شرکت¬های پتروپارس لیمیتد و پتروپارس ایران (جهت اجرای تاسیسات خشکی و عملیات حفاری) و شرکت مهندسی تاسیسات دریایی ایران (جهت ساخت و اجرای سکوهای دریایی و خطوط لوله زیردریایی) واگذار گردید. تاسیسات خشکی فاز ۱۹ پارس جنوبی در حاشیه خلیج فارس، در منطقه تمبک با مساحتی در حدود ۵/۲۱۸ هکتار بین پالایشگاه¬های فازهای ۱۱ و ۱۲ پارس جنوبی و در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس ۲ واقع شده است. چاه ها و سکوهای فراساحلی این پروژه در فاصله حدود ۱۱۰ کیلومتری از ساحل خلیج فارس واقع شده است.

نوشته تزریق ۱۷ میلیارد متر مکعب گاز شیرین به شبکه از پالایشگاه دهم پارس جنوبی اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش خبرنگار اقتصادی پارسوماش خبر حمید بورد، روز سه شنبه در آیین برگزاری رویداد تحول در سرمایه گذاری از مصوبه اخیر شورای اقتصاد در کاهش حداکثر زمان قراردادهای صنعت نفت به ۶ ماه خبر داد و گفت: این مصوبه در راستای فرمایشات مقام معظم رهبری در کوتاه کردن زمان قراردادها و با هماهنگی ارکان مختلف دولت تدوین و اجرایی شده است.

وی ادامه داد: در فرصت های سرمایه گذاری دیده شده در صنایع بالادستی نفت و گاز، توسعه حدود ۵۰ میدان نفتی و ۵۰ میدان گازی برنامه ریزی شده است.

معاون وزیر نفت خاطرنشان کرد:برای جذب سرمایه گذاری، ضریب بازدهی سرمایه را نزدیک به کشورهای منطقه کرده ایم که بین ۲۰ تا ۲۳ درصد متغیر خواهد بود.

بورد گفت: سعی کرده ایم تا با تغییر شیوه نامه های تامین مالی و انعطاف در سبد قراردادی، زمینه همکاری مستمر بخش های خصوصی داخلی و شرکت های خارجی را فراهم کنیم.

ظرفیت تولید ۶.۵ میلیون بشکه‌ای نفت در کشور واقع گرایانه است

در ادامه رئیس گروه اقتصادی دفتر مقام معظم رهبری با تأکید بر واقع‌گرایانه بودن ظرفیت تولید ۶.۵ میلیون بشکه‌ای نفت در کشور گفت: این ظرفیت، نتیجه سه سال مطالعه میدانی و فنی بر مخازن است و با اراده اجرایی دولت، اکنون در قالب برنامه اقدام و عمل قرار گرفته است

علی آقامحمدی خاطرنشان کرد: حضور در این رویداد بزرگ، فرصتی مغتنم برای آغاز فصلی نو در اقتصاد ایران است؛ فصلی که در بستر اجرای برنامه هفتم توسعه می‌تواند رشد اقتصادی ۸ درصدی را محقق سازد.

وی با اشاره به اجماع انجام‌شده در دولت‌های گذشته تصریح کرد: چه در دولت آقای روحانی و چه دولت شهید خدمت آیت‌الله رئیسی، وزیران نفت به این جمع‌بندی رسیدند که می‌توانند ظرفیت ۶.۵ میلیون بشکه‌ای نفت را محقق کنند؛ موضوعی که در حضور مقام معظم رهبری نیز در نمایشگاه پیشرفت دو نوبت مطرح شده و مورد تأیید قرار گرفته است.

رئیس گروه اقتصادی دفتر مقام معظم رهبری با بیان اینکه سرعت اجرا امروز کلید موفقیت است، افزود: خوشبختانه در دولت آقای پزشکیان، این هدف در قالب برنامه‌ای منسجم با عنوان «برنامه اقدام و عمل» نهادینه شده و همه ارکان اجرایی کشور برای تحقق آن بسیج شده‌اند.

آقامحمدی یکی از موانع جدی گذشته را پیچیدگی در روند امضای قراردادها دانست و گفت: در گذشته بستن یک قرارداد بیش از سه سال زمان می‌برد، اما امروز با اصلاح شیوه‌نامه‌ها، افزایش نرخ بازدهی، تنوع شیوه‌های تأمین مالی و تغییر نوع تعامل با سرمایه‌گذاران، مسیر به شکل چشمگیری تسهیل شده است.

وی با اشاره به قراردادهای آماده امضا با شرکت‌های پتروشیمی برای تولید گاز اظهار کرد: این قراردادها مراحل نهایی را در شورای اقتصاد طی می‌کنند و احتمال دارد در همین رویداد نیز تعدادی از آنها به امضا برسد.

آقامحمدی با اشاره به سند چشم‌انداز ۱۴۰۴ و افق ترسیمی ۱۴۳۰ برای جمهوری اسلامی ایران گفت: با پایان امسال، دوره ۲۰ ساله چشم‌انداز به پایان می‌رسد و برنامه‌ریزی برای افق ۲۵ ساله آینده آغاز خواهد شد. در این دوره، دو موضوع کلیدی اهمیت مضاعف دارند: یکی مسئله جوانی جمعیت و دیگری تغییر جایگاه نفت و گاز در اقتصاد جهانی، بنابراین حداکثر بهره‌برداری از ذخایر فسیلی در این بازه زمانی ضروری است و باید با کمک نسل جوان و دانشگاهیان، زمینه‌های تحقق اقتصاد دیجیتال و توسعه همه‌جانبه کشور فراهم شود.

نوشته اعمال معافیت مالیاتی برای سرمایه‌گذاران در صنعت نفت اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.

به گزارش خبرنگار اقتصادی پارسوماش خبر ، چندی پیش محسن پاک نژاد وزیر نفت دولت چهاردهم از دادن خبرهای خوش در صنعت نفت به مردم ایران سخن گفته بود.

وی یکی از این خبرها را افزایش میزان صادرات نفت کشور دانسته بود.

اما یکی دیگر از این خبرها، آنگونه که به گوش می رسد طرح عظیم و ملی فشار افزایی پارس جنوبی است.

طرح فشارافزایی میدان گازی پارس جنوبی به عنوان مهم‌ترین و راهبردی‌ترین طرح صنعت نفت کشور شناخته می‌شود، چرا که با توجه به افت فشار این میدان مشترک در سال‌های آتی، اجرای این طرح مانع از هدر رفت این ثروت عظیم کشورمان خواهد شد.

معرفی پارس جنوبی

میدان نفتی و گازی پارس جنوبی بزرگ‌ترین میدان گازی جهان است، که در خلیج فارس و به‌طور مشترک، در آب‌های سرزمینی ایران در حدود ۳۳ درصد (استان بوشهر) و قطر حدود ۶۷ درصد واقع شده‌است.

همچنین این میدان دارای ذخایر نفتی قابل توجهی است که از سوی ایران طرح لایه‌های نفتی پارس جنوبی نامیده می‌شود و از طریق حفر ۷ حلقه چاه و کشتی فراورشی و صادراتی کوروش با ظرفیت ذخیره حدوداً ۷۰۰ هزار بشکه نفت خام بهره‌برداری از نفت آن میدان در حال اجراست.

طرح فشارافزایی چیست و چرا اهمیت دارد؟

حجم ذخیره درجای گاز طبیعی میدان پارس جنوبی در حدود ۵۱ تریلیون مترمکعب و ذخیره قابل برداشت آن ۳۶ تریلیون مترمکعب برآورد می‌شود.

این میدان به دلیل برداشت ها به مرور زمان و به طور طبیعی دچار افت فشار می شود که برای رفع آن از طرح های فشارافزایی استفاده می شود.

چهارهم دی ماه امسال محسن پاک‌نژاد وزیر نفت اجرای طرح فشارافزایی پارس جنوبی را ضروری دانسته بود و با اعلام اینکه به‌ زودی قراردادهایی برای فشارافزایی میدان مشترک پارس جنوبی به‌ عنوان یکی از اولویت‌های اصلی کشور امضا می‌شود، گفت: اگر طرح‌های فشارافزایی اجرایی نشود از دو سال آینده شاهد افت فشار مخزن این میدان خواهیم بود.

وی با تأکید بر اینکه ایجاد تأسیسات فشارافزایی در پارس جنوبی در کشور از نان شب هم واجب‌تر است، خاطرنشان کرد: تمهیدات لازم برای تأمین مالی این پروژه اندیشیده شده است.

هجدهم دی ماه هم سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گفت: طبق گفته وزیر نفت افزایش فشارافزایی در میدان گاز پارس جنوبی را وزارت نفت دنبال می‌کند و برنامه ریزی و سرمایه گذاری ۱۸ میلیارد دلاری در این زمینه انجام شده است.

وزیر نفت در حاشیه راهپیمایی ۲۲ بهمن نیز از اجرای طرح فشار افزایی پارس جنوبی به عنوان یکی دیگر از خبرهای خوش صنعت نفت برای مردم یاد کرد و گفت که یکی ار بزرگترین قراردادهای تاریخ صنعت نفت کشور با حضور رئیس جمهور امضا می شود.

پاک نژاد افزود: با امضای این قرارداد یکی از مطالبات مردم در حوزه حفظ منافع مردم در این میدان مشترک محقق می شود.

وی خاطرنشان کرد: طرف قرارداد ما تماما شرکت‌های ایرانی هستند اما بدیهی است در بعضی حوزه ها از طرفیت های برخی شرکت‌های خارجی هم استفاده کنیم.

چهاردهم بهمن ماه امسال هم مدیر مهندسی و توسعه شرکت ملی نفت ایران گفت: اجرای هفت طرح فشار افزایی در میدان پارس جنوبی ۷۸۰ میلیارد دلار درآمد تا افق ۱۴۳۰ برای کشور به دنبال خواهد داشت.

رضا دهقان در نشست خبری طرح فشار افزایی میدان مشترک پارس جنوبی افزود: این هفت طرح با سرمایه گذاری ۱۷ میلیارد دلاری انجام خواهند شد.

وی، میدان گازی پارس جنوبی را بزرگترین میدان گازی جهان دانست و ادامه‌ داد: ۷۰ درصد گاز و ۴۰ درصد بنزین کشور از این میدان تامین می شود؛ این میدان از مهمترین میدان ها برای کشورمان محسوب می شود که نیاز به نگهداری دارد.

مدیر مهندسی و توسعه شرکت ملی نفت خاطرنشان‌ کرد: از سه دهه گذشته ابتدا قطر و سپس کشورمان برداشت از این میدان را آغاز کردند که به مرور زمان از فشار این میدان کاسته شده است و باید از تداوم این کاهش فشار جلوگیری کرد.

امضای قرارداد به زودی رخ می‌دهد

در تازه‌ترین اظهار نظر حمید بورد مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در سفر به استان بوشهر گفت که در هفته‌های آینده قرارداد ۱۷ میلیارد دلاری فشارافزایی پارس جنوبی به‌عنوان یکی از بزرگترین قراردادهای تاریخ صنعت نفت با حضور رئیس‌ جمهوری امضا می‌شود.

وی اظهار داشت: دو برابر تجهیزاتی که تاکنون در دریا نصب شده، برای اجرای طرح فشار افزایی در پارس جنوبی ساخته و نصب می شود که بازار بزرگ اقتصادی برای کشور ایجاد و به افزایش اشتغال‌زایی کمک می‌کند.

نوشته طرح فشارافزایی پارس جنوبی؛ امضای یکی از بزرگترین قراردادهای تاریخ صنعت نفت اولین بار در پارسوماش خبر. پدیدار شد.