به گزارش پارسوماش خبر ، همزمان با ابلاغ طرح نرخ سوم بنزین، نرخ ۵۰۰۰ تومانی برای استفاده از کارتهای سوخت جایگاه، بحثهای تازهای در فضای کارشناسی کشور شکل گرفته است. در همین چارچوب، وحید محمودی، استاد اقتصاد دانشگاه تهران، مجموعهای از نکات تحلیلی ارائه کرده که جهتدهی آن بر ضرورت اصلاح تدریجی و هوشمندانه نظام قیمتگذاری سوخت تأکید دارد. وی اصل اصلاح قیمتها را اقدامی درست، اما نیازمند اقلیم نهادی مناسب و یک مسیر تدریجی میداند.
اصلاح قیمت سوخت؛ نیازمند طراحی دقیق و تدریجی
به باور این اقتصاددان، اصلاح قیمتها ذاتاً سیاستی درست است؛ زیرا مدیریت مصرف، جلوگیری از اتلاف سوخت و کاهش قاچاق نیازمند ابزارهای اقتصادی متناسب است. اما موفقیت چنین سیاستهایی زمانی افزایش مییابد که در قالب یک بسته سیاستی مرحلهبندیشده و با نگاه بلندمدت اجرا شود.
او یادآور میشود که تجربه افزایش قیمت در سالهای گذشته نشان داد که تغییر قیمت بهتنهایی کافی نیست و در ادامه باید سایر اجزای سیاستی نیز تقویت شود.
نقش انتخاب مصرفکننده در موفقیت سیاستها
این استاد اقتصاد تأکید میکند که مدیریت مصرف سوخت، علاوه بر قیمت، نیازمند تقویت حق انتخاب مصرفکننده است.
او به وضعیت بازار خودرو اشاره کرده و معتقد است هرگونه اصلاح قیمت زمانی اثرگذاری کامل دارد که همزمان، امکان نوسازی ناوگان و ارتقای بهرهوری انرژی نیز برای خانوارها فراهم باشد.
به گفته او، اگر عرضه خودروهای کممصرف افزایش یابد، حتی با تغییرات قیمتی، خانوارها میتوانند هزینه نهایی مصرف سوخت خود را مدیریت کنند.
ضرورت توجه به اولویتها در تخصیص منابع
او اشاره میکند که سیاستگذاری کارآمد نیازمند هماهنگی میان تصمیمات ارزی، تعرفهای و صنعتی است. اگر برنامه نوسازی ناوگان و واردات خودروهای کممصرف در کنار اصلاح قیمت سوخت دیده شود، هم بهرهوری افزایش مییابد و هم آثار تورمی سیاست محدود میگردد.
مدیریت مصرف سوخت؛ نیازمند نگاه چندبعدی
در تحلیل او، مسئله قاچاق سوخت و مصرف بالای داخلی بهگونهای است که ادامه روند فعلی فشار قابل توجهی بر بودجه عمومی و محیطزیست وارد میکند. بنابراین اصلاح تدریجی قیمت و ساختار عرضه سوخت، بخشی از یک راهبرد گستردهتر برای افزایش کارایی اقتصادی است.
او همزمان تأکید میکند که اجرای تدریجی سیاستها باعث حفظ آرامش اجتماعی و کاهش آثار شوکی میشود.
سهنرخی شدن؛ راهکاری مرحلهای و قابل مدیریت
وحید محمودی معتقد است مدل نظام سهنرخی علاوه بر اینکه از اقشار مختلف در برابر افزایش ناگهانی قیمت محافظت میکند، باعث میشود مدیریت مصرف در دهکهای بالای درآمدی نیز بهصورت هدفمند انجام شود. این مدل بهتدریج تعادل میان مصرف و منابع را برقرار کرده و امکان برنامهریزی پایدار برای بودجه و انرژی را فراهم میسازد.
اصلاحات مکمل؛ نوسازی ناوگان و کاهش هزینهها
استاد مدیریت و اقتصاد دانشگاه تأکید میکند که اصلاح قیمت، زمانی بیشترین نتیجه را دارد که همزمان «برنامه جمعآوری خودروهای فرسوده» و «بهروزرسانی فناوری مصرف سوخت» اجرا شود.
به گفته او، نوسازی ناوگان علاوه بر بهبود کیفیت هوا، منجر به کاهش مصرف سوخت و کاهش بار مالی دولت میشود.
اصلاحات تدریجی، هماهنگ و آیندهنگر
این اقتصاددان معتقد است تأکید بر اقدامات تدریجی، پرهیز از سیاستهای دفعی و توجه به زیرساختها، میتواند مسیر اصلاح قیمت سوخت را هموار کند.
وی سهنرخی شدن را یکی از ابزارهای مهم برای رسیدن به این هدف میداند؛ ابزاری که هم قابل اجراست و هم امکان مدیریت مصرف و پایداری بودجه را افزایش میدهد.
